دیوان اشعار - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۳۸۶
سناییدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این قطعه کوتاه خطاب به دلِ عاشق است که در بندِ محبتی یکسویه و بیحاصل گرفتار شده است. شاعر با زبانی ملامتگر، عاشق را از خوشخیالی و دل بستن به معشوقی که در بیرحمی و بیتفاوتی غرق است، برحذر میدارد و او را به رهایی از این رنج بیهوده دعوت میکند.
معنای روان
ای دل، به حرفهای شیرین و وعدههای آن معشوق زیباروی (صنم) دل نبند و گوش مده؛ چرا که بیهوده جان و تن خود را در راه عشقی که جز خواری نتیجهای ندارد، فرسوده و تباه میکنی.
نکته ادبی: منیوش امر منفی از مصدر نیوشیدن به معنای شنیدن است. مفرسای از مصدر فرسودن به معنای کاهش دادن و ضعیف کردن است که در اینجا به معنای هدر دادن عمر و جان است.
زیرا آن معشوق زیبارویِ ستمگر، آنچنان نسبت به رنج و درد تو بیاعتناست که تو حتی نمیتوانی تصور کنی که او تا چه اندازه از حال تو بیخبر و فارغ است.
نکته ادبی: ماه در متون کلاسیک استعاره از زیبایی مطلق و معشوق است. فارغ به معنای بیتفاوت و آسودهخاطر بودن معشوق در برابر رنج عاشق است.
آرایههای ادبی
استعاره از معشوق زیبا و درخشان که نماد زیبایی و بیتفاوتی است.
کنایه از به هدر دادن جان و عمر در راه معشوق.
اشاره به بت که در ادبیات فارسی نماد معشوق زیبا اما سنگدل است.