دیوان اشعار - رباعیات

در این ابیات، شاعر به احوال سالکی می‌پردازد که در دام دوگانه‌بینی گرفتار شده است. او در درون خویش به دنبال وفاداری و مهرِ یار است، اما در نمودهای بیرونی، او را ستمگر و جفاکار می‌بیند. این نگاهِ دوگانه به معشوق که او را هم منشأ خیر و هم منشأ شر می‌پندارد، عامل اصلی رنج و سرگردانی انسان است.

پیام نهایی این است که رهایی از این تضاد و کشمکش، تنها با عبور از نگاهِ دوقطبی به جهان ممکن است. شاعر با تمثیلی نغز، پندارِ نادرستِ چنین انسانی را به کسی تشبیه می‌کند که قصد دارد آتشِ سوزانِ عشق یا فراق را با پنبه خاموش کند؛ تلاشی که نه تنها حریق را فرو نمی‌نشاند، بلکه آن را شعله‌ورتر می‌سازد.