دیوان اشعار - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۳۰۳
سناییدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
در این ابیات، شاعر با لحنی انتقادی و صریح، ناپایداری و فرومایگی دنیای گذران را نکوهش میکند. او بر این باور است که در این زمانه، ارزشها دگرگون شده و افراد نادان و بیمایه به دلیل داشتن ثروت و زرق و برق دنیا، مورد توجه و تایید قرار میگیرند؛ وضعیتی که از نظر شاعر، مایه شرم و ننگ است.
در بخش دوم، شاعر با نکوهش کسانی که در غفلت و بیخبری غوطهورند، راه نجات را در دستیابی به حقیقت میداند. او با اشاره به شخصیتی به نام منصور، تقابلی میان فردی که به رستگاری و سعادت رسیده و دیگرانی که در بند غفلت و گمراهی ماندهاند، ایجاد میکند تا عمق فاجعه اخلاقی اطرافیان را نشان دهد.
معنای روان
در این روزگار که دنیای فانی آکنده از پستی و فرومایگی است.
نکته ادبی: دونی در ادبیات کهن به معنای فرومایگی و دونطبعی است و جهان گذران اشاره به ناپایداری دنیا دارد.
تو برای افراد نادان و بیخرد، با ثروت و مادیاتِ خود، مهر تایید میزنی و آنان را بزرگ میشماری.
نکته ادبی: استام به معنای مُهر و نشان است و در اینجا کنایه از تایید یا سندیت بخشیدن به افراد نالایق با استفاده از ثروت است.
آرایههای ادبی
کنایه از ارزشگذاری و تایید کردنِ بیجا برای افراد فاقد فضیلت با استفاده از ثروت و قدرت.
نماد افراد نادان و فاقد شعور و بصیرت که فریب ظواهر مادی را میخورند.
تقابل میان فردی که به حقیقت و رستگاری رسیده است با تودهای که در غفلت و نادانی باقی ماندهاند.