دیوان اشعار - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۲۵۲
سناییدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات فضای اندوهناک و حسرتآلودی را به تصویر میکشد که در آن شاعر از دوری و دستنیافتنی بودن معشوق گلایه دارد. معشوق در اینجا نه تنها مظهر زیبایی است، بلکه مانند زمانه، گریزان و دائماً در حال دگرگونی است که این ویژگی باعث شده دیدار او به ندرت و با دشواری ممکن شود.
تصویرسازیها همگی بر بیقراری و ناپایداری تأکید دارند؛ گویی که زیبایی معشوق همچون گلی نو، تنها مجالی کوتاه برای تماشا دارد و دگرگونی او، چون دگرگونی روزگار، دست یافتن به او را غیرممکن ساخته است.
معنای روان
آن گیسوان خوشبو و یاسمنگون به دست نمیآیند و خال بر چهرهی آن یار، به رقص و جلوهگری درنمیآید.
نکته ادبی: سمن استعاره از سفیدی و خوشبویی است و ترکیب 'مال به مال' دلالت بر پیوستگی و در هم تنیدگی مو دارد.
ای کسی که مانند گلِ تازهشکفتهای هستی که تنها سالی یکبار دیدارت میسر میشود، تو نیز همچون گردش روزگار، پیوسته از حالی به حال دیگر دگرگون میشوی.
نکته ادبی: تشبیه معشوق به گل و روزگار، تأکیدی بر طراوتِ زودگذر و ناپایداری وضعیت اوست.
آرایههای ادبی
مقایسه معشوق به گل تازهشکفته برای نشان دادن طراوت و کمیابیِ دیدارش.
مقایسه معشوق با روزگار برای تأکید بر ناپایداری و دگرگونی احوال او.
بهرهگیری از نام گل برای توصیف زیبایی، سفیدی و خوشبویی موی معشوق.