دیوان اشعار - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۲۴۶
سناییدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات بیانگر احوال عاشق دلسوختهای است که تمام هستی خویش را در گروی عشق نهاده و به مرتبهای از شهود و سوز و گداز رسیده است. شاعر در این قطعه، تصویر عارفی را ترسیم میکند که از تعلقات دنیوی بریده و در حریم عشق، جایگاهی دیرینه یافته و از نگاه مردم خردمند، دیوانه و از منظر اهل دل، یگانه محسوب میشود.
معنای روان
من چشمی دارم که از اشکهای جاریشده در راه عشق، مانند پیمانهای لبریز است و جانی دارم که از آتش عشق، همچون پروانهای که در شعله میسوزد، در التهاب و گداز است.
نکته ادبی: تشبیه اشک به پیمانه و جان به پروانه، از تصاویر رایج در ادبیات عرفانی برای نشان دادن عمق تأثیر عشق بر عاشق است.
امروز من در حریم عشق به سابقه و پیشینهای طولانی دست یافتهام و مقیم آن شدهام؛ در حالی که تمام مردم دنیا در قید عقل و هشیاری هستند، من تنها کسی هستم که از عشق سرمست و مجنون شدهام.
نکته ادبی: تضاد میان واژگان هشیار و دیوانه، بیانگر تفاوت جهانبینی عارف با مردم عادی است که بر پایه عقلگرایی میزیند.
آرایههای ادبی
اشک به پیمانه تشبیه شده تا کثرت و ارزشمندی آن نشان داده شود.
جان عاشق به پروانهای تشبیه شده که در آتش عشق میسوزد.
تقابل میان خردورزی دنیوی و بیخودی عارفانه.