دیوان اشعار - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۱۰۶
سناییدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات در قالب نیایش و دعای خیر برای مخاطب سروده شده است و شاعر در آنها، آرزوی دستیابی به عالیترین مراتب مادی و معنوی را دارد.
در این کلام، پیوندی عمیق میان سعادت فردی، خرد، شأن خانوادگی و وقار اجتماعی ترسیم شده است که در آن، سربلندی فرد به نام نیک پدر و زیباییِ کردارِ او گره خورده است.
معنای روان
ای کسی که وجودت چون شاخهای برومند است، آرزو دارم که بخت بلند و خرد، میوه و ثمرهی تو باشد؛ امیدوارم در عالم اندیشه و معنا، جایگاه و ارزشت همواره پررونق و والا باشد.
نکته ادبی: شاخ استعاره از قد و قامت انسان است و اقبال و خرد به عنوان میوههای این شاخه، استعارهای برای نتایجِ درونی و بیرونیِ وجودِ انسان است.
آرزومندم که نتیجهی اعمال تو، جاودانگی و نیکنامی پدرت باشد؛ امیدوارم کارهایت به زیبایی چهرهات درخشان و مقام و منزلت تو به سانِ دستاری که بر سر میبندی، بلند و پرآوازه باشد.
نکته ادبی: دستار در فرهنگ قدیم نماد عزت، بزرگی و آبرو بوده است و تشبیه سر به دستار، اشارهای کنایی به رسیدن به جایگاه اجتماعی والا دارد.
آرایههای ادبی
تشبیه وجود انسان به شاخهای که ثمر میدهد تا رشد و کمالِ فردی تداعی شود.
مانند کردنِ کارهای فرد به زیباییِ چهره و مقامِ او به بلندیِ دستار که نشاندهندهی آرزوی کمال در ظاهر و باطن است.
نمادِ جایگاه اجتماعی، بزرگی، دانش و احترام در آن دوره تاریخی.