دیوان اشعار - غزلیات

ما مقام، اعتبار و غرورِ ریاست را از سر بیرون کردیم و اکنون چنان خود را در عشق غرق کرده‌ایم که گویی در بندِ حرفه کلاه‌دوزی (یعنی خدمت به معشوق) اسیر شده‌ایم.

اگرچه هر کلاهی که او می‌دوزد، به اندازه صدها سر ارزش دارد، اما ما برای به دست آوردنِ هر کلاهِ او، سرمایه جان و سرِ خویش را پیشکش کرده‌ایم.

او همچون شمع، کلاهِ عاشقان را (با سوزِ عشق) می‌دوزد و ما نیز به پیروی از او، همچون شمع در برابرش ایستاده و آماده سوختن هستیم.

ما همچون سوزن، چشم‌دوخته به او هستیم و بنده او شده‌ایم؛ اگرچه از نظر عقل و آزادگی، بلندمرتبه و همچون سرو و سوسن هستیم.

از وقتی که غلامِ آن محبوبِ زیبارویِ بهشتی شده‌ام، سینه‌ام مانند سوراخ سوزن تنگ و باریک شده و بدنم همچون تار ابریشم ظریف و آماده خدمت گشته است.

چون کارِ او در این طریق، پیوسته با سوزن و ابریشم است، پس ما نیز چاره‌ای جز این نداریم که هم تن و هم دل خود را برای این کار آماده نگه داریم.

ما در زمان دوری و نزدیکی، به خاطرِ لبِ خود و لبِ او، حالاتی دگرگون داریم؛ گاه همچون چراغ می‌سوزیم و گاه همچون باغ خرمیم و با باد (سختی) و باده (سرمستی) هم‌نشینیم.

دل، نازک‌طبع‌تر از آن است که بارِ نازِ معشوق را تاب آورد؛ چرا که دل با خود می‌گوید اگر معشوق سادگی و بی‌غل‌وغشی پیشه کرده، ما نیز همان‌گونه ساده و بی‌ریا هستیم.

ما از دو دریا (اشک و سخن) و دو معدن (قلب و زبان)، لعل و مروارید می‌فشانیم تا اینکه اسیرِ آن لعلِ لب و آن دو بیجاده (گونه یا لب) او شده‌ایم.

ما چرا از دشمنانش بیم داشته باشیم؟ در حالی که در راهِ او، سفره جانمان را پهن کرده و با صدای بلند، همه را به این مهمانی (فدا شدن) دعوت کرده‌ایم.

از آن زمان که به شیوه سنایی، دل به مهرِ او بستیم، ما دیگر به هیچ‌چیز در این عالم، جز با نگاهِ خصمانه و کینه‌توزانه (نسبت به غیر) ننگریسته‌ایم.