دیوان اشعار - غزلیات

ای سنایی، اکنون که دل به عشق سپرده‌ای، در پیِ وصالِ دلدار باش. دامنِ همتِ او را رها مکن و نسبت به هر دو جهان (دنیا و آخرت) بی‌اعتنا و فارغ باش.

اگر می‌خواهی دل به دلبر عیار و بی‌باک بدهی، این کارِ توست؛ اگر شایستگی و خلوصِ لازم را در طول عمر برای عشق او نداری، دست‌کم بکوش تا در این مسیر، کارکشته و ثابت‌قدم باشی.

به امید آنکه روزی به وصالِ لب‌های او برسی، اگر لازم باشد که عمری را در دهانِ مار (در سختی و خطرِ مرگ‌بار) بگذرانی، چنین کن و ناامید مشو.

چشمِ خود را در اندوهِ دوری از او بیدار نگه دار؛ زیرا اکنون که دل را به او سپرده‌ای و در سینه نداری، نمی‌توانم به تو بگویم که دلت را بیدار کن.

اگر در آرزوی نوشیدنِ شرابِ وصال هستی، باید صبر پیشه کنی و رنجِ صد خماری را تحمل نمایی؛ همچنان که اگر گلی می‌خواهی، باید رنجِ صد خار را به جان بخری.

اگر تو مانندِ خضر نبی در ظلمات به آبِ حیات نرسیدی، عیبی بر تو نیست؛ اما ناامید نباش و در جست‌وجو، همچون اسکندر کوشا و مصمم باش.

معشوق مانندِ شمعی روشن است که انوارِ الهی از او می‌تابد و تو همچون پروانه‌ای؛ پس با جانِ خویش (که حجابِ راه است) دشمنی کن و غلامِ این نورِ حقیقت باش.

کارِ پروانه این است که گردِ شمعِ وجودِ محبوب، خود را بسوزاند؛ تو که از پروانه کمتر نیستی، پس به وظیفه‌یِ اصلیِ خود (که فدا کردنِ هستی است) مشغول شو.

مستیِ ناشی از عشقِ حقیقی در واقع عینِ هشیاری است؛ پس در نگاهِ نادانان که ظاهر‌بین هستند، مست جلوه کن، اما نزدِ زیرکان و عارفان، هشیار و آگاه باش.