دیوان اشعار - غزلیات

ای معشوق که مانند ماه زیبایی، هرگاه چهره‌ات را بر سرابِ این جهانِ فانی نمایان کنی، در همان جایگاهِ موهوم و ناپایدار هم بخت و اقبالی نیکو همانند گیاهی سرسبز می‌روید.

و اگر قصدِ شکارِ دلِ ما را داشته باشی، جانِ ما همچون گوشتی که بر آتش کباب می‌شود، با اشتیاق و خرسندی خود را به دستِ تو می‌سپارد.

هرگاه در مجلسِ ما حضور داری، حضورِ تو چون شربتِ شفابخشِ خرد است؛ چرا که با شرم و حیایی که داری، شکرِ خنده‌ات را با گلابِ کلامت می‌آمیزی و جان‌ها را طراوت می‌بخشی.

اگر چشمِ تو در عالمِ بی‌خودی و رویا، زخمی بر جانِ ما بزند، رازِ بزرگِ «اَرِنی» (که تقاضایِ دیدارِ پروردگار توسط حضرت موسی بود) در قلب ما آشکار می‌شود.

لب‌های سرخ تو چنان جاذبه‌ای دارد که جان‌ها را با شتاب به سوی خود می‌کشد و در عین حال، با درنگ و تأمل، دل‌ها را گرفتارِ حیرت و کندی می‌کند؛ این تضاد، کارِ عشق است.

تو چنان دمی مسیحایی داری که گویی هر لحظه عیسایی از پرده غیب پدید می‌آوری و وجودِ تو آن‌قدر پاک و مقدس است که گویی مریم‌کده‌ها (عبادتگاه‌های پاک) را در حجابِ خود داری.

مهر و محبتِ تو چنان قدرتی دارد که پاکی را با گناه می‌آمیزد و به آن ارزش می‌دهد، و قهرِ تو چنان آتشین است که دیوی را در دلِ شهابِ آسمانی برمی‌انگیزد.

ما و تو و این رندی و بی‌قیدیِ ما، چه باک؟ وقتی می‌بینیم که پیامبرِ پاکی (عیسی) نیز خری را به گِل و لای کشاند (به امور مادی پرداخت)، پس ما نیز در میانِ شوریدگیِ خود با تو، جای ملامت نداریم.

تو هر روز با لب‌هایت بهشتی تازه به ما هدیه می‌کنی؛ اما چنان بخشنده‌ای که هرگز پاداشِ خود را با ما در ترازویِ حساب و کتاب نمی‌گذاری تا مزدِ عشق‌بازی‌مان را مطالبه کنی.

تو می‌دانی که ما به خاطر زلزله‌یِ عشقت به خرابه تبدیل شده‌ایم؛ اما خود بهتر می‌دانی که پادشاه نمی‌تواند از یک شهرِ خراب‌شده، مالیات و خراج دریافت کند.

وقتی عشقِ تو ما را از «منِ خویش» بیرون کرد و خودپرستی را در ما کُشت، اکنون هرگاه ما را صدا می‌زنی، ما خود را در تو می‌بینیم و پاسخ می‌دهیم.

اگر ما به تو تبدیل شدیم، عجیب نیست؛ چرا که پرنده ضعیفی مثل دُرّاج، وقتی در چنگالِ عقابی قدرتمند گرفتار شود، ذاتِ عقاب را می‌گیرد و اوج می‌گیرد.

ای جوهره‌ی جانِ ما! روحِ ما چنان با عشقِ تو آمیخته شده است که دیگر قابل تفکیک نیست؛ همان‌گونه که عطر در باد و رنگ در آب حل می‌شود.

پروردگارا، چه لب‌هایی به معشوق داده‌ای! چرا که برای اصلاحِ حالِ ما، آن شرابی که از لبانش به ما می‌بخشد، در حقیقت همان آبِ حیات و پاکیِ مطلق است.

وقتی از دل درباره‌یِ عشقِ او پرسش می‌کنی، پاسخش را نه با زبان، بلکه هنگامی که جان به مرتبه‌یِ طلب و جست‌وجو می‌رسد، در گوشِ دل خواهی شنید.

اشعارِ سنایی چنان جایگاهی دارد که در برابرِ تو سر به سجده می‌گذارد، هرگاه که تو شعرش را با نوایِ رباب می‌خوانی.