دیوان اشعار - غزلیات

اگر عشقِ تو تنها یک شب در قلب من فرمانروایی کند، آن‌قدر پرفروغ و باشکوه است که هزاران ماه (ستاره)، در برابرِ این خورشیدِ عشق، در مقامِ خدمت‌گزار و کوچک قرار می‌گیرند.

اگر نسیمِ لطفِ پروردگار به سرزمینی که وجودِ انسان است بوزد، هر انسانی را چنان زیبا و عزیز می‌کند که گویی یوسفِ در چاه، به اوجِ عزّت و زیبایی رسیده است.

منِ ناچیز چه کسی هستم که بخواهم دم از عشق تو بزنم؟ وقتی در محضر عشق، دو قطبِ متضادِ هستی مانند آدم و ابلیس نیز در یک مسیر و همراهی قرار می‌گیرند، حضورِ من دیگر اهمیتی ندارد.

هر کس که با تصدیقِ قلبی و نفیِ منیت، در نظرِ مردم «کافر» جلوه کند، در باطن، ایمانِ راستینِ او، وی را به خواسته‌ی قلبی‌اش (وصال محبوب) می‌رساند.

اگر کسی بدون معرفت و آگاهی به مسیرِ کفر یا دین وارد شود، نزدِ محبوب مقبول نیست؛ خلاصه و عصاره‌ی راه این است که هر قدمی باید بر اساسِ بینش و شناختِ قلبی باشد.

آن خفته‌ای را بنگر که حقیقت‌بین است و آن عاقلی را ببین که در راه عشق، شوریده و دیوانه است؛ او با تکیه بر معرفتِ خویش، بدون نیاز به واسطه‌ یا دیدنِ ظاهری، راهِ رسیدن به حق را می‌پیماید.

تا زمانی که در این دنیا هستی، به دنبالِ هیچ دارایی و ثروتی جز عشق مباش؛ زیرا عاشقِ راستین، ارزش و اعتبارِ خود را تنها با ناله‌هایِ شبانه و مناجاتِ سحرگاهی ثابت می‌کند.

سنایی را جادوگر و افسونگر بدان، چرا که او در قلمروِ عقلِ خشک و منطق، چنان تردستی می‌کند که می‌تواند با خیالِ معشوقی بلندمرتبه (ترکِ خرگاهی) عشقبازی کند.