مواعظ - غزلیات

اگر کسی در زندگی ناتوان و درمانده شد و تو در آن لحظه تمکن و قدرتِ یاری‌رسانی داری، شرطِ انسانیت این است که از او حمایت کنی و دلجویی‌اش را به جا آوری.

رسیدن به بهشتِ موعود در روز قیامت ممکن نیست، مگر اینکه از همین دنیای فانی توشه‌ای اندوخته باشی، زیرا دنیا تنها جایگاهی است که حق انتخاب و امکانِ عمل داری.

توجه به عیب‌های مردم و بازگو کردنِ آن‌ها نشانه جوانمردی نیست؛ بهتر است به جای دیگران، نگاهی به کردارِ خویش بیندازی، چرا که تو نیز مانند دیگران آلوده به گناه هستی.

راه و رسمِ مردانِ بزرگ، کرم، بخشش و نیکی به دیگران است؛ آیا تصور می‌کنی با داشتنِ ظاهر و لباسِ مردانه (کلاه)، می‌توان نامِ مرد بر خود نهاد؟

به چه چیزی می‌نازی و فخر می‌فروشی؟ اگر تنها افتخار تو دارایی و مقام است، بدان که هامان (وزیر فرعون) نیز از تو ثروتمندتر و قدرتمندتر بود و عاقبتی جز نابودی نداشت.

خداوند برای انسان در جهان دیگر باغ‌های بهشتی و درختان طوبی را مهیا کرده است، اما تو همچون جانوران، تنها به گیاهان و تعلقاتِ دنیوی دلبسته‌ای.

با چه رویی امید به بهشت داری، در حالی که در کارنامه اعمالت، مجموعه‌ای از گناهان و بدی‌ها را ثبت کرده‌ای؟

ای کسی که همتِ ناچیزی داری، تلاش کن به درگاه خداوند تقرب بجویی، نه درگاه پادشاهان دنیوی؛ چرا که آن مقام و قربِ نزدِ پادشاهان، پایدار نیست و از بین می‌رود.

تو در این جهان مسافری بیش نیستی و دنیا همانند کاروانسرایی بر سرِ راه است؛ بنابراین، نباید به تکیه‌گاه‌های دنیوی دل ببندی، چون هیچ‌کدام پناهگاهِ حقیقی نیستند.

خاکِ گور چه زبانی دارد که با گوشِ مردگان سخن بگوید؟ زندگیِ وارثانِ تو که جای تو را در این دنیا می‌گیرند و از دارایی‌ات بهره‌مند می‌شوند، چقدر خوش و دلپذیر است (و تو دیگر نیستی).

ای سعدی، به جای عیب‌جویی از دیگران، به حسابِ اعمالِ خودت رسیدگی کن، چرا که توشه و سرمایه‌ای که برای روزِ قیامت اندوخته‌ای، اعمالی تباه و فاسد است.