مواعظ - غزلیات

ای صوفی که در مسیرِ حق سرگردانی و به دنبالِ شهرت و نامِ نیک هستی؛ بدان تا زمانی که دردِ عشق و حقیقت را نچشی و از خود بی‌خود نشوی، هرگز به آرامشِ درونی دست نخواهی یافت.

حاکمیتِ بی‌چون و چرای خداوند، نه با حافظِ قرآن بودنِ کسی سود می‌برد و نه با بت‌پرست بودنِ کسی زیان می‌بیند؛ زیرا مقامِ احدیت فراتر از این قضاوت‌های ظاهری ماست.

اگر از درگاهِ الهی رانده شوی، زهد و پارسایی‌ات به کار نمی‌آید؛ و اگر سرانجامِ کارِ تو نیک باشد، کفر و بی‌دینیِ ظاهری‌ات نیز زیانی به تو نمی‌رساند.

هم نیکوکاران و هم گناهکاران، جملگی نیازمندِ توفیق و یاریِ خداوند هستند و عارفان و عامیان همگی در برابرِ سرنوشتِ مقدرِ الهی، درمانده و ناچارند.

ای صیدی که در دامِ تقدیر گرفتار شده‌ای، تلاش و کوششِ تو برای رهایی بیهوده است؛ درست مانندِ پرنده‌ای که وقتی در قفس گرفتار شد، پرواز کردنش دیگر فایده‌ای ندارد.

جامِ شیشه‌ای در برابرِ سنگِ سخت چه دوامی می‌تواند داشته باشد؟ ای عزیز، چرخشِ روزگار و حوادثِ فلک، همان سنگِ خردکننده است و تو در این میان، آن جامِ شکننده هستی.

این دنیا و ملکِ آن، حتی اگر به عظمتِ امپراتوریِ روم باشد، سرانجام ویران می‌شود و این روزِ روشن، حتی اگر پادشاهی از شام بر آن حکومت کند، به شامگاه و پایان خواهد رسید.

ای سعدی، هیچ ارزشی برای خواسته‌ها و آرزوهای این دنیا قائل مباش؛ زیرا سرانجامِ همه‌ی این‌ها آن است که باید با شکست و ناکامی با آن‌ها خداحافظی کرد.

اگر عاقل هستی و از درونِ خود خبری داری، بکوش تا مقامِ انسانیت را به دست آوری؛ وگرنه از حیوانات هم پست‌تر خواهی بود.