مواعظ - غزلیات

مخالفت با رأی و نظرِ اهل دل (درویشان)، در تضاد با مسیرِ حق و حقیقت است. اگر ذره‌ای همت و غیرت در وجود تو هست، باید سرِ غرور و خودخواهیِ خود را در پیشگاه آنان به خاک بسایی و تسلیم شوی.

اگر در آرزوی یافتن آینه‌ای هستی که بتوانی نور و تجلیِ حق را در آن مشاهده کنی، در کلِ این جهان آینه‌ای روشن‌تر و صاف‌تر از سیمای درویشان پیدا نخواهی کرد.

لباسِ فاخر و قبای سلطنتی بر تنِ پادشاهان، آن‌قدر که ظاهرِ ساده و خاکیِ درویشان به دل می‌نشیند و زیباست، جلوه و شکوهی ندارد.

درویشان هرگز برای رسیدن به مقامی یا پناهگاهی، سرِ خود را پیشِ کسی خم نمی‌کنند؛ حتی اگر آن مأوا و پناهگاه، خودِ بهشتِ جاویدان باشد (زیرا همتِ آنان بلندتر از پاداش‌های اخروی و دنیوی است).

اگر درویشان اراده کنند، از نظرِ قدرتِ معنوی چنان توانی دارند که می‌توانند تمامِ ملک و پادشاهیِ پادشاهانِ دنیا را به تاراج ببرند (همه چیز نزد آنان بی‌اعتبار است).

اگر تمامِ سپاهیانِ شرق و غربِ عالم از یک سو به جنگِ یک درویش برخیزند، همان وجودِ تنهایِ درویش (به واسطه اتکای به حق) برای مقابله با همه آنان کافی است.

هرگز کسی نمی‌تواند درویشان را آزار دهد؛ چرا که آنان تحت حمایتِ الهی هستند. حتی اگر دشمن زهر به آن‌ها بدهد، آن زهر به لطفِ حق برایشان مانندِ حلوا شیرین و گوارا خواهد شد.

تو که این‌همه زر و سیم و زن و دارایی و مشغله‌های دنیوی داری، با این حجم از درگیری‌های فکری و مادی، چطور فرصت می‌کنی که به درویشان و حالِ آنان توجهی داشته باشی؟

درویشان حق را می‌بینند، حق را می‌گویند، حق را جستجو می‌کنند و هر اندیشه و معنایی که به دلِ دانا و روشنِ آنان خطور کند، عینِ حقیقت است.

این دو جهان (دنیا و آخرت) در برابرِ چشمِ آنان چقدر ناچیز است که ارزشی برایش قائل باشند؟ در دلِ یکتاپرست و یگانه‌نگرِ درویشان، هرگز جایی برای 'دویی' و کثرت‌گرایی نیست.

ای سعدی! اگر می‌خواهی در این مسیرِ عرفانی هم‌قدم و حریفِ درویشان شوی، باید از تمامِ دارایی‌هایت (خانه، ثروت، عقلِ معاش و جانِ خود) بگذری و آن‌ها را پیشکش کنی.