مواعظ - غزلیات

ما دیگر به امید پاداش در بهشت یا ترس از مجازات، عبادت نمی‌کنیم؛ بلکه همت بلند و عالیِ خود را بر جایگاه فروتنی و فنا (خراب) متمرکز کرده‌ایم.

فرجام کار چه در طوفان باشد و چه در ساحل آرام، برای ما فرقی ندارد؛ ما دل را به دریای بی‌کرانِ تقدیر سپرده‌ایم و زرهِ دفاعی خود را در برابر قضا و قدر از تن به در کرده‌ایم.

اگر مأمور اجرای احکام (محتسب) بخواهد به سراغ فاسقان برود، به او بگویید بیاید؛ چرا که ما از مدت‌ها پیش نقابِ تظاهر و ریاکاری را از چهره برداشته‌ایم و دیگر چیزی برای پنهان کردن نداریم.

ما با رفتار خود، همگان (از عارف تا صوفی) را به شور و وجد واداشته‌ایم؛ به گونه‌ای که حتی محبوب (شاهد) به رقص درآمده و شرابِ عرفانی ما، مستیِ عجیبی ایجاد کرده است که مرزهای عقل را در هم می‌شکند.

هیچ‌کس در این جهان بی‌گناه و پاک نیست، اما دیگران سعی می‌کنند گناهانشان را از چشم مردم پنهان کنند، در حالی که ما گناهان و کاستی‌های خود را آشکارا به پیشگاه عموم آورده‌ایم.

سعدیا، پرهیزگارانِ ظاهری در واقع گرفتار خودپرستی و خودپسندی هستند؛ اما ما همچون کسی که طبلِ رسوایی به گردن آویخته، راهِ خلافِ عرفِ زمانه را در پیش گرفته‌ایم.

برای غلبه بر «نفسِ سرکش»، قهرمانی همچون رستم نیاز است؛ چرا که اگر بتوانیم بر این دشمنِ درونی پیروز شویم، گویی بزرگ‌ترین دشمنِ بیرونی (افراسیاب) را شکست داده‌ایم.