مواعظ - غزلیات

اگر دنیا که مانند ظرفی پر از خاک است نصیب من نشود، اهمیتی ندارد. من طبعی بلند و همتی عالی دارم؛ همانند شاهینی که به آشیانه‌ی زاغ (که جایگاهی پست است) نیازی ندارد.

من مانند بزی نیستم که در آخورِ روزگار به دنبال علف و خوراکِ ناچیز باشد، و نه سگی که در پیِ استخوانی، دست به دامانِ سفره‌ی مردم شوم.

اگر تمامِ خواسته‌هایم برآورده شود، نهایتِ آن لقمه‌ی نانی بیش نیست؛ پس داشتن یا نداشتن آن تفاوت چندانی ندارد. اگر زندگی هم بر من به پایان برسد، مهم نیست که عمرم طولانی باشد یا نه.

من مانند سگِ اصحاب کهف هستم که بر آستانِ مردانِ خدا (اولیاء) وفادار مانده‌ام. من گدایی نیستم که برای به دست آوردنِ تکه‌ای استخوان (دنیا)، به هر دری سر بزنم.

وقتی طمع را از وجودم دور کردم، دیگر نیازی به واسطه و پارتی ندارم. وقتی دهان بر سکوت بستم و سخن‌چینی را کنار گذاشتم، دیگر نیازی به مترجم و بازگوکننده ندارم.

شگفتا که عشقِ پرشورِ من، آتش بر عالم زد. اکنون که من خود در این آتشِ عشق می‌سوزم و غرق شده‌ام، دیگر برایم فرقی نمی‌کند که جهانی وجود داشته باشد یا نه.

حقیقت در ریسمانِ صورت و ظاهر گره خورده است (نهان است)؛ من مثلِ سوزنِ تنگ‌چشم نیستم که برای گذشتن، نیازمندِ نخ و پیوندِ ظاهری باشد.

چرا در پایینِ دیوارِ ناامیدی و فقرِ روحی می‌خوابی؟ برخیز و بر بامِ بلندِ عزت و دولت تکیه کن؛ حتی اگر نردبان و وسیله‌ی ظاهری برای بالا رفتن نداری، با همت خویش به آن برس.

اگر در دوزخ بمانم، آن خاکساری و فروتنی برایم کافی است (سوزشِ آن را می‌پذیرم). اگر هم بهشت را نیابم و بوستانی نداشته باشم، باکی نیست.

من در باغِ معطرِ هستی، همچون برگی خشکیده‌ام، اگر بادی وزید و مرا ریخت، مهم نیست. من در محضرِ سلطانِ عشق، پاسبان و نگهبانی بیش نیستم؛ اگر نباشم نیز خللی وارد نمی‌شود.

ای سعدی، چرا باید برای رسیدن به عزت، در برابرِ کسی سجده کرد و کرنش نمود؟ حتی اگر بر آستانه‌ی آن درگاه، گرد و غباری هم نشسته باشد، آن درگاه برای من ارزشی ندارد که بخواهم در برابرش خم شوم.