مواعظ - غزلیات

آن عابدِ دین‌دار، سرانجام سر از خرابات (مکانِ رهایی از خودخواهی) درآورد و تمام اندوختهٔ یک عمر عبادتِ خود را در یک لحظه به پایِ رسیدن به حقیقت ریخت.

ای که به نیکی در میانِ مردم شهرت داری، بیم آن دارم که در این راهِ پرخطر، عاقبتت به سنگِ شکست و رسوایی بخورد؛ بهتر است دست از تظاهر برداری و پنهانی و بی‌ادعا بادهٔ معرفت بنوشی.

اگر بناست به روزِ رستاخیز بدونِ هیچ دستاورد و عملِ صالحی حاضر شویم، بهتر است که اصلاً بارِ عملی نداشته باشیم تا اینکه با اعمالِ ناقص و ریایی، در حضورِ حق دچارِ شرمندگی شویم.

آن همه هیاهو و آوازهٔ زهدِ مدعیان، مانندِ سکهٔ قلابی بود که تنها رویش را با آبِ طلا پوشانده بودند و در باطن هیچ ارزشی نداشت.

روزِ رستاخیز که همه با کوله‌باری از عبادت و نیکی حاضر می‌شوند، ما با دستانِ خالی و تنها با دست‌مایهٔ «نیاز و فقرِ ذاتی» به پیشگاهِ پروردگارِ کریم می‌رویم.

رسیدن به سرمنزلِ مقصود نه با برنامه‌ریزی‌هایِ عقلانیِ ما حاصل می‌شود و نه با زور و بازو؛ رسیدن به دولتِ عشق، موهبتی است که خداوند بر هر که بخواهد می‌بخشد.

در این روزگار، آن‌قدر صومعه‌ها تبدیل به خرابات و کتابخانه‌ها به محلِ میگساری تبدیل شده‌اند که دیگر مرزِ میانِ زهدِ خشک و رندیِ عاشقانه مشخص نیست.

کسی که با ادعایِ علم و زهدِ ظاهری به بحث و جدل پرداخت، هرگز به حقیقتِ هستی دست نیافت؛ همان‌طور که چشمِ غبارآلود نمی‌تواند ماه را ببیند.

ای مطرب، این غزلِ زیبا و اثرگذار را برایِ دوستان بخوان و ای ساقی، آن جامی که غم را از دل می‌زداید، حاضر کن تا بزمِ ما کامل شود.

اگر همهٔ مردمِ دنیا به خاطرِ شیوهٔ زندگی‌ام به من خرده بگیرند و عیب‌جویی کنند، برایم اهمیتی ندارد؛ چرا که وقتی دل در گروِ محبوبِ حقیقی است، هزاران ملامت‌گرِ دنیوی تأثیری ندارند.

سعدی، اگر توفیقِ انجامِ کارِ نیک را نداری، لااقل سعی کن که نامِ نیکی از خود به جای بگذاری تا پس از تو، به خوبی از تو یاد کنند.