مواعظ - غزلیات

بهتر آن است که کسی مانند من به وصالِ دوست نرسد؛ چرا که این دوری باعث می‌شود ناتوانیِ خود در رسیدن به آن مقام بلند را، به حسابِ کمال و عظمتِ غیرقابل‌دسترسِ دوست بگذارم.

من بارها به مردمک چشم خودم حسادت می‌کنم؛ چرا که این چشم، جسورانه و مداوم به تماشای زیباییِ صورتِ دوست مشغول است.

پروانه کیست که بخواهد خود را به شمع وابسته کند؟ او در برابرِ انوارِ شکوه و عظمتِ دوست، بسیار ناچیز است و تنها نتیجه‌اش سوختن و فنا شدن در آن جلال است.

ای دوست! در روزهای آسایش و رفاه، خود را با روزه‌داری (پرهیز از لذت‌های دنیوی) ریاضت بده؛ باشد که در این میان، لحظه‌ای مانند «شب قدر» که لحظه‌ای بسیار گران‌بها و روحانی است، برای دیدارِ تو حاصل شود.

از هوا و هوسِ نفسانی دوری کن؛ چرا که در تنگنایِ وجودِ مسمومِ انسان و در همنشینی با دشمنِ درون (نفس)، مجال و فرصتی برای حضورِ دوست باقی نمی‌ماند.

اگر دوست جان و سرِ ما را طلب کند، ما آماده‌به‌خدمت ایستاده‌ایم؛ چرا که یارانِ حقیقی، چنین جان‌فشانی‌هایی را به عنوان کمترین حدِ تحمل و بردباری در راهِ دوست، بر خود واجب می‌دانند.

خوشبخت کسی است که در راه وفاداری به دوست، جانش را فدا کند؛ و سرافرازی و سعادت نصیبِ آن کسی است که سرش زیرِ پایِ دوست لگدمال شود.

اگر گله و شکایتی از تو داشته باشیم، آن را تنها به خودِ تو می‌گوییم؛ چرا که شایسته نیست اسرار و احوالِ میانِ عاشق و معشوق را نزدِ دشمنانِ بدخواه فاش کرد.

سعدی چشم از همه عالم بست و نگاهش را از غیرِ دوست گرفت؛ تا جایی که اکنون، در نگاهِ او، تمامِ جهان همچون تصویری از زیبایی و حضورِ دوست به نظر می‌رسد.