مواعظ - غزلیات

ما که دیگر خواست و اراده شخصی خود را کنار گذاشته‌ایم؛ چرا که حقیقتِ اختیار و توانمندی در دست آفریدگاری است که روزیِ درویشان و نیازمندان را به عدالت تقسیم می‌کند.

کسی که بیش از آن‌چه مقدر و قسمت شده است، طلب می‌کند، در واقع خودش را به رنج و سختی انداخته است؛ پس طمع را رها کن که حرصِ زیاد، جز دردسر و زحمت نتیجه‌ای ندارد.

خوشی‌های این دنیا با رنج و سختی (مثل گل و خار) عجین شده است؛ اگر طالب لذت‌های دنیا هستی، باید نیشِ آن و دشواری‌هایش را نیز به جان بخری.

ای کسی که از قافله کمال و رشد عقب ماندی و در غفلت به خواب رفته‌ای، با تمام توان تلاش کن تا دوباره خود را به همراهان و رهروان راه حق برسانی.

در تو آن قدرتی را نمی‌بینم که بتوانی دشمنان بیرونی را شکست دهی؛ اگر واقعاً مرد میدان هستی، سعی کن هوای نفس سرکش خود را که کافرمنش است، مهار کنی.

نادانی که در زمان نیاز به بیداری، غرق در خوابِ غفلت است، مانند چوپانی است که در وقت حساس، گله‌اش را به دست گرگ سپرده است و همه چیزش را از دست می‌دهد.

اگر برای خودت خوبی می‌خواهی، باید نسبت به دیگران خیرخواه باشی؛ چرا که قلبِ نیک‌اندیش، هیچ‌گاه به سمت بدی نمی‌رود و از بدی دور است.

انسانیت به معنای دلسوزی و کمک به درماندگان است؛ انسان واقعی کسی است که وقتی درد و رنج دیگران را می‌بیند، وجودش از اندوه می‌لرزد.

مردان خدا همواره به راستی و درستی سخن گفته‌اند؛ ای واعظ، پیش از آنکه دیگران را پند دهی، نخست نفس سرکش خود را موعظه کن و به راه بیاور.

سعدی می‌گوید: آنچه را برای نفس خود نمی‌پسندی، برای دیگران نیز مپسند و بر آنان روا ندار؛ این قانونِ اصلیِ عدالت در حقِ بیگانگان و نزدیکان است.