مواعظ - قصاید

زمانی که انسانِ حقیقت‌جو در راهِ رسیدن به خداوند استوار و ثابت‌قدم شود، وجودِ هر چیزی غیر از حق، در نگاهِ توحیدیِ او هیچ و پوچ جلوه می‌کند.

مانند قلم باش که همواره سر در گریبان و فروتن است و لب فروبسته؛ به‌گونه‌ای که در برابر هر رویدادی، همچون قلم (که سرش تراشیده می‌شود) سرِ تسلیم فرود می‌آورد.

تنها آن کسی که در راه خدا همچون گوی در میدانِ چوگانِ تقدیر، سراپا تسلیم و حرکت است، از سرزنش و ملامتِ مردم روی برنمی‌گرداند و نمی‌هراسد.

کسی می‌تواند نشانِ قدرت و فضلِ سلطانِ حقیقت را در این میدانِ هستی ببیند که همچون میخ بر زمینِ فروتنی بکوبد و پیشانیِ خود را مانند نعلِ اسب برای سجده خم کند.

ای فرزند، امروز هر عملِ نیک یا بدی که انجام می‌دهی، بدان که اینجا (در دادگاه هستی) نتیجه‌ی همان عمل، خواه نیک باشد یا بد، به نام تو ثبت خواهد شد.

گمان مکن که ستمگر همیشه در امان است؛ حتی اگر برای مدتی کوتاه به کسی ظلمی روا دارد، سرانجام روزی می‌رسد که خود نیز گرفتارِ تیغِ عدل و سزای ستم خویش می‌شود.

در این دنیای پر از تلاطم و گرداب، حرص و شکم‌بارگی را بر دل خود بار مکن؛ زیرا کشتی وجود تو در روز طوفانِ حوادث، به خاطر سنگینیِ همین بارِ شکم غرق خواهد شد.

ای کسی که دلی سخت و بی‌طاقت داری، مدتی در راهِ کسبِ کمال و دانش تلاش کن و بارِ رنج بکش، تا دلت همچون جام جم و آیینه‌ی گیتی‌نما، روشن و بصیر شود.

تا کی به دنبالِ سفرهای ظاهری به حرم هستی؟ این خیالِ باطل را از ذهن بیرون کن؛ اگر به حقیقتِ حرم برسی (پاک شوی)، وجود خودت مکانِ تجلیِ حقایق الهی خواهد شد.

گناهان بزرگ برای مردم همچون سنگِ سنگینی بر سر راه هستند؛ مگر اینکه با سیلابِ اشکِ پشیمانی و توبه، این سنگ از سر راه کنار رود.

غم و رنجی را پذیرا باش که پایانش شادیِ جاودانه است؛ و همچون افراد کم‌خرد، به دنبالِ آن شادی‌های زودگذری مرو که سرانجامش جز اندوه نیست.

به صاحبانِ قدرت که اکنون پیروز هستند بگو: همان‌طور که روزگار بر وفقِ مرادِ شما چرخیده، مطمئن باشید که همین حال برای ما (و دیگران) نیز تغییر خواهد کرد.

چشمت را از دیدنی‌های دنیا ببند تا به یقینِ قلبی (عین‌الیقین) برسی؛ و زخم‌های ریاضت و سختی را بر تن بپذیر تا وجودت گنجینه‌ی حکمت‌های الهی شود.

حرص و طمع نمی‌گذارد که ثروت خود را به دوستان ببخشی؛ پس مانند گلِ نرگس شکمی خالی و بی‌طمع داشته باش تا دستانت بتوانند بخشنده و گشاده باشند.

خداوندا، اگر به این دانشی که به من بخشیدی، افزون کنی، دانشِ من بیشتر می‌شود بدون آنکه از خزانه‌ی بی‌پایانِ تو ذره‌ای کاسته شود.

قطره‌ای از ابرِ بخششِ تو در تنِ خاکیِ من افتاد؛ به فضل و کرمت مدد کن تا این قطره‌ی ناچیز، به دریایی از معنویت تبدیل شود.

امیدِ دریافتِ رحمتِ الهی همیشه وجود دارد، به‌ویژه برای کسی که در خاطر و اندیشه‌اش، ثنا و ستایشِ پیامبرِ بزرگوار (حضرت محمد) همواره زنده است.

محمد (ص) کسی است که از ستایشِ فضلِ او، هر دلی که مانند خاک افتاده باشد، اگر قطره‌ای از آن ثنا در آن ببارد، بلافاصله به دریایی از نعمت‌ها بدل می‌شود.

وقتی به دنبالِ رسیدن به مقامِ والا (دولت) هستم، باید ذاتِ پیامبر (مصطفی) را ستایش کنم؛ چرا که صوفی برای رسیدن به حق، همیشه گردِ اصحابِ کرم و بزرگان می‌گردد.

ای سعدی، زبان را از شرحِ کمالاتِ علمیِ او بازدار؛ تو از علمِ او چه می‌دانی؟ صبر کن تا در جهانِ دیگر، علمِ حقیقیِ او بر تو آشکار شود.

اگر خواهانِ حکمت هستی، به دیوان و مکتبِ محمد (ص) رو کن؛ زیرا ابوجهل کسی بود که با وجودِ ادعایِ دانش، سرانجام مظهرِ جهل و بوالحکمیِ دروغین شد.

هر درویشِ صاحب‌دلی که از این درگاهِ حقیقت بهره‌مند شود، از قعرِ نیستی و فقرِ دنیوی رها شده و به عزت و مقامِ والا دست می‌یابد.