دیوان اشعار - رباعیات
رباعی شمارهٔ ۱۲
سعدیدرک و برداشت
هوش مصنوعیدرونمایه و پیام
این ابیات بازتابدهنده ستایشِ مبالغهآمیزِ زیباییِ معشوق است، جایی که شاعر قامتِ موزونِ یار را چنان باشکوه میبیند که گویی رستاخیزی در جهان برپا میکند.
شاعر با بهرهگیری از تصویرسازیهایِ اغراقآمیز، قامتِ محبوب را برتر از سرو میداند و حضورِ او را چنان پُرشور توصیف میکند که گویی مردگان را نیز به تکاپو وامیدارد تا شاهدِ این زیبایی باشند.
معنای روان
شگفتا که این اندامِ کشیده و موزونِ تو، خودِ قیامت و رستاخیز است؛ درختِ سرو با تمامِ زیباییاش، هرگز آن لطافتی که در قامتِ تو سراغ داریم را ندارد.
نکته ادبی: کلمه "وه" شبهجمله برای بیانِ حیرت است و "راست" به معنایِ مستقیم و موزون است.
شاید بهتر باشد که دیگر به دیدار و زیارت نروی؛ چرا که با دیدنِ چهره و قامتِ تو، مردگانِ خفته در خاک تصور میکنند که رستاخیز فرا رسیده و از گورها برمیخیزند.
نکته ادبی: "زیارت" در اینجا کنایه از حضور در میانِ جمع و دیدارِ عمومی است و تضادِ بینِ قامتِ زنده و فضایِ قیامت، هسته اصلیِ مفهوم را شکل داده است.
آرایههای ادبی
شاعر برای نشان دادن عظمت زیبایی معشوق، قامت او را به قیامت تشبیه کرده که مبالغهای هنری است.
سرو نمادِ زیبایی و بلندی قد است که در اینجا برای نشان دادنِ برتریِ قامتِ معشوق بر آن استفاده شده است.
کنایه از شور و هیجان و غوغایی که دیدنِ معشوق در میانِ ناظران برمیانگیزد.