دیوان اشعار - غزلیات

این چه رفتاری است که تو پیش گرفته‌ای؟ تو آرامش را از من می‌گیری و هوش و عقل را از دل و جانم می‌ربایی.

باغ و گلستان در برابر زیبایی تو چه ارزشی دارند؟ تو فقط کافی است آستین خود را تکان دهی تا گل‌ها پراکنده شوند؛ اگر قصد داری گل به دامن جمع کنی، به باغبان بگو بیاید که تو خود مظهر زیبایی هستی.

روز و شب من در انتظار آن لحظه‌ای است که تو مانند خورشید، چهره‌ات را آشکار می‌کنی و سپس دوباره آن را پشت روزن (پنجره یا حجاب) پنهان می‌کنی.

گیسوان بلند تو که تا کمرت می‌رسد، مانند خوشه‌های گندمی است که بر خرمن افتاده است؛ زنهار (مراقب باش) که آن گیسو را پنهان کنی، زیرا با این زیبایی، کل خرمن وجود مرا به یغما می‌بری.

تو مانند یک راهزن (عیار)، ناگهان دل مرا از دستم ربودی. سارقان معمولاً شب‌هنگام دزدی می‌کنند، اما تو در کمال بی‌خیالی، در روز روشن دل مرا می‌ربایی.

اگر تو بدون هیچ گناه و دلیلی از من روی گرداندی، گمان مبر که من نیز از تو روی برخواهم گرداند؛ این تصور تو اشتباه است.

اگر تو بر خرمن وجود من آتش می‌زنی، چرا هیچ دودی از آن برنمی‌خیزد؟ و اگر با نگاهت همچون سوزن بر من زخم می‌زنی، چرا از آن موضع خونی جاری نمی‌شود؟ (اشاره به پنهان بودن دردِ عشق).

این شیوه تو، راه و رسم دشمنی است نه دوستی؛ که بزرگی و افتخار دوستانت را نزد دشمن به رخ می‌کشی.

عیبِ مسکینی را که افتان و خیزان به دنبال تو می‌آید، مکن؛ چرا که این کار شایسته تو نیست، چون در واقع تو خود با زنجیر عشق، او را به دنبال خود می‌کشی.

سعدیا، سخن گفتن از زیبایی و شیرینی در پیشگاه آن دهان شیرین، کار بیهوده‌ای است؛ مانند این است که مروارید به دریا بفرستی یا طلا به معدن ببری (چون آنجا خود معدنِ این دارایی‌هاست).