دیوان اشعار - غزلیات

زمانی که دست من به قامت بلند و خرامانِ معشوق نمی‌رسد و در آغوش گرفتن او برایم ممکن نیست، راهی جز تماشا کردن و حسرت کشیدن بر این دوری ندارم.

انسانی که شوقِ رسیدن به یار را در دل دارد اما توانِ رسیدن به او را ندارد، چاره‌ای ندارد جز اینکه با صبر و شکیبایی، این فقدان را تحمل کند؛ خواه این توانایی صبر کردن را داشته باشد، خواه نه، ناگزیر است که آن را به کار بندد.

اگر عشق اقتضا می‌کند که عاشق رنج بکشد و پای بر سرِ خواهش‌های خود بگذارد، دیگر بند و زنجیرِ مانع، چه اثری دارد؟ در حقیقت، جوهرِ عشق در بلاکشیدن و استقامت ورزیدن است.

وقتی که دیدارِ رودررویِ محبوب برایم میسر نیست، ناچارم برای تسکین دلم، پیشانی بر خاکِ آستانه‌ی خانه‌ی او بسایم و به همین مقدار از ارادت قناعت کنم.

نیم‌جانی که در کالبد دارم در برابرِ مقام والای محبوب، ارزشی ندارد و باید آن را فدا کرد؛ چرا که آزار رساندن به دلِ یار، حتی با فدا کردن صد جان هم میسر نیست و او از هر گزندی فراتر است.

تحملِ سخنانِ تند و کنایه‌آمیز از جانبِ زیبا‌رویان آسان است؛ چرا که ستم و جفای کسانی که لبانی شیرین دارند، در ذائقه عاشق هرگز تلخ و ناگوار نمی‌نماید.

در این حقیقت ذره‌ای تردید ندارم که آهوی مشکین‌خویِ سرزمین تتار (که خوش‌بوترین مشک از اوست)، در برابرِ زیباییِ تو و خطِ مشکینِ صورتت و گردنِ آهو‌مانندت، احساس شرمساری می‌کند.

سرانجام روزی جانِ عزیزم را در راهِ خدمت و عشقِ تو فدا خواهم کرد؛ زیرا اگر بنا بر مردن باشد، چه مرگی بهتر و شایسته‌تر از آنکه در راهِ تماشای قد و بالایِ تو باشد؟

ای سعدی، چشم پوشیدن و نگاه نکردن به صورتِ زیبا‌رویان، کار آسانی نیست؛ همان‌گونه که دل سپردن به یار و پروردنِ جان در هوای او، امری است که از عهده‌ی هر کسی برنمی‌آید و اقتضای عاشقی است.