دیوان اشعار - غزلیات

کسی که یار و دلدار خود را دارد، نباید به دنبالِ یاری بیگانه باشد. همان‌طور که اگر دستانت چرب است، باید پیش از هر چیز، دیوار خانه خود را (که با دست تو آلوده شده) پاک کنی، در عشق نیز اولویت با معشوقِ خودِ توست.

اگر کسی را برای انجام کاری بگماری، ممکن است از سرِ میل و رغبت (طوع) کمر به خدمت ببندد، اما بهتر آن است که برای کارهای خود، به خدمتکارِ خودت فرمان دهی و متکی به کسی جز خویش نباشی.

من همان روز اول گفتم که جانم فدای تو باد. اکنون که چنین قولی داده‌ام، مردانگی نیست که از حرف خود برگردم و پیمان بشکنم.

از هر کسی که درباره درد عشق می‌پرسم، به من پاسخ می‌دهد که «از چه کسی می‌پرسی؟ من خود در کار عشق درمانده‌ام و عاجزتر از آنم که تو را راهنمایی کنم.»

ای کسی که با معشوقی دمخور هستی اما هنوز به اندازه و ظرفیتِ عشقِ خود پی نبرده‌ای؛ بدان که در برابرِ سوزش و داغِ عشق، باید همچون پروانه صبور و شکیبا باشی.

یا نباید از ابتدا به من روی خوش نشان می‌دادی و دل مرا می‌شکستی، یا اگر می‌خواستی خود را به من بنمایی، باید تا آخر پایبند می‌ماندی.

این صاحب‌جمالان، حد و مرزی برای زیبایی خود نمی‌شناسند و مغرورند. افسوس که این زیبارویان، خود هرگز طعم غمِ غمخوار و عاشقِ خویش را نمی‌چشند و دردی از ما ندارند.

تصور می‌کردم عقل و منطق می‌تواند راهکاری در عشق پیدا کند، اما حالا فهمیدم که عشق فراتر از عقل است و دیگر به تصورات و پندارهای عقلیِ خود برای حل مسائل عاشقانه تکیه نخواهم کرد.

هر کس هر چه می‌خواهد درباره ما بگوید و هر قضاوت ناعادلانه‌ای که دارد بر زبان جاری کند؛ برای من اهمیتی ندارد، چرا که من دست از دامنِ محبوبِ خود برنمی‌دارم.

در روز قیامت که همه گرفتارِ خود هستند و کسی به دیگری نمی‌پردازد، من همچنان در همان هول و هراسِ قیامت نیز، تنها به گفت‌وگو و یادِ یارِ خود مشغولم و کسی دیگر برایم اهمیت ندارد.

ای سعدی، در کوی عشق از پارسایی و زهدِ ظاهری دم نزن و ادعای بیهوده نکن؛ چرا که هر متاع و حالتی در بازارِ خاصِ خود، خریداری دارد (عشق نیز خریدارانِ خاصِ خود را می‌طلبد).