دیوان اشعار - غزلیات

فصل بهار از راه رسیده است؛ ای بلبل که نغمه‌های دل‌انگیز داری، ناله و آواز سر بده. و اگر تو هم مانند من در بندِ گرفتاری هستی، از درونِ قفس فریاد بزن.

مردمِ دنیا هر روز دل به کسی می‌سپارند و دوستانِ مهربان یا نامهربانی برای خود برمی‌گزینند؛ اما ما این‌گونه نیستیم و تنها یک معشوق برگزیده‌ایم و همین یک نفر برایمان کافی است.

ای ساربان، به آن شتری که پیشاپیشِ کاروان حرکت می‌کند بگو آرام‌تر حرکت کند؛ تو که بر پشتِ شتر آسوده‌ای و می‌خوابی، بگذار صدای زنگوله (جرس) به گوش برسد.

مگس هرچند با تندی و خشونت رانده می‌شود، اما باز هم با بادبیزن در دست برمی‌گردد؛ یعنی همان‌طور که مگس در برابرِ راندن، پافشاری می‌کند، من نیز در برابرِ بی‌مهریِ معشوق، دست از دامانِ او نمی‌کشم.

اکنون که بندهای عشق بر پایِ من سفت شده است، نصیحتِ خردمندان چه سودی دارد؟ اگر این بار از این قفس (بندِ عشق) رهایی یابم، پس از این بسیار مراقب و هوشیار خواهم بود.

خواه دوستم به نزدِ من بیاید و خواه شمشیرِ دشمن بر سرم فرود آید، من با چنان کسی در افتاده‌ام و دلبسته‌ام که به خاطرِ او، به هیچ‌کسِ دیگری نمی‌توانم بپردازم و توجه کنم.

با هر کسی که لحظه‌ای بنشینم و در آن لحظه از یادِ معشوقم غافل شوم، حالم مانندِ صبحی است که خورشید ندارد؛ گویی نفسم از درونِ جانم برنمی‌آید.

من در این کاروانِ گوهر (عشق)، انسانِ تهیدستی هستم؛ هرچه می‌خواهی از من بگیر، چرا که قبل از اینکه مأمور (عسس) بخواهد چیزی ضبط کند، مطرب و خوشی‌ها هرچه داشتم را از من گرفته‌اند.

اگر پند می‌خواهی، بشنو؛ و اگر بند و زنجیر می‌خواهی، بر پای کن. انسانِ دیوانه (عاشق) عاقبت بر اساسِ هوای نفس و اشتیاقش رفتار خواهد کرد.

ای کسی که آرامش‌بخشِ جانِ منی، فریادِ سعدی را در تمامِ جهان پیچاندی و مشهور کردی؛ حالا که او را به این مرحله از فریاد و فغان رسانده‌ای، لااقل یک‌بار هم که شده به دادش برس.