دیوان اشعار - غزلیات

شدتِ اشتیاق و دلتنگی من آن‌قدر زیاد است که در هیچ کلام و گفتاری نمی‌گنجد؛ حتی اگر صدها نامه نیز در وصف آن بنویسم، حقیقتِ احوال من بسیار عمیق‌تر و فراتر از چیزی است که در کلمات آمده است.

ای معشوق، تو جانِ عزیزِ منی که اکنون از کالبدم خارج شده‌ای؛ ای جان، به تنم بازگرد که اگر نیایی، این تنِ بی‌جان، خود راهیِ دیارِ فنا و مرگ خواهد شد.

آن‌قدر ملامت‌ها شنیدم و سختی‌ها و رنج‌ها را تحمل کردم که اگر بخواهم از هر کدام، فصلی جداگانه بنویسم، داستانی طولانی و مفصل پدید خواهد آمد.

عاشقی که در آرزویِ خدمت و وصال است، نیازی به سخن گفتن نمی‌بیند؛ همان‌طور که بلبل تنها زمانی نغمه‌سرایی می‌کند که گل در بوستان شکوفا شده باشد، عاشق نیز تنها با حضور معشوق زبان می‌گشاید.

چه فایده دارد که آبِ گوارا بر سرِ کسی برسد که از شدتِ تشنگی جان سپرده است؟ درست مانندِ ماجرای مجنون که وقتی در گوشه‌ای از پا افتاد و جان داد، لیلی به نزدش آمد؛ این دیدار دیگر سودی ندارد.

ای معشوقِ گل‌چهره، من تو را بسیار دوست می‌دارم، چرا که رایحه خوشِ تو چنان مرا مست و مدهوش می‌کند که گویی عطرِ حضورِ یارِ مهربانم در فضا پیچیده است.

به نسیمِ صبحگاهی گفتم که تو با او مَحرم و هم‌مسیر هستی؛ پس از آن سمتی که او حضور دارد بیا، چرا که بادِ آن سو، با عطرِ عنبر همراه است.

اگر منِ عاشق، بی‌تابی می‌کنم و ناله سر می‌دهم، گناهش به گردنِ خودِ توست؛ مگر نمی‌دانستی که وقتی آتشی برافروزی، ناگزیر دود از آن برمی‌خیزد؟ (عاشقی نتیجه‌ طبیعیِ جلوه‌گریِ توست).

به نادانیِ خود سخن خطایی گفتم که عذرا به وامق جفا می‌کند؛ شایسته نیست که عاشق (وامق) از معشوق (عذرا) شکایتی بر زبان بیاورد.

قلم (نی) خاصیتی عجیب دارد؛ با اینکه آن را از سر تا سینه می‌شکافند و زخمی می‌کنند، باز هم وقتی فرمانِ نوشتن دهی، به سرعت می‌دود و کارش را انجام می‌دهد (عاشق نیز باید چنین مطیع باشد).

برای اینکه زمینِ باغ و بستانِ دل، رنگ و بویِ بهارِ عاشقی را ببیند، باید در برابرِ سردی و جورِ بادهای پاییزی صبوری کرد و آن را پذیرفت.

سعدی می‌گوید حتی اگر از دستِ دوستان و یاران، دلت خون شد و رنج کشیدی، باز هم رسمِ عاشقی نیست که شکایتِ آن‌ها را بر زبان بیاوری.