دیوان اشعار - غزلیات

اگر به تو بگویم که شبیه سرو هستی، در حق تو کوتاهی کرده‌ام زیرا زیبایی تو فراتر از سرو است؛ و اگر بگویم که مانند ماهی، تو آن‌قدر زیبایی که گویی ماهِ زمینی نیستی و از جنس دیگری هستی.

اگر تمام جهان را بگردی و همه افق‌ها را زیر پا بگذاری، محال است صورتی به این کمال و شگفتی در هیچ دین و آیینی پیدا کنی.

نمی‌دانم لب‌های تو لعل است یا لب، و دهانت قند است یا دهان؛ آن‌قدر زیبایی تو حیرت‌آور است که تا تو را در آغوش نگیرم، باورم نمی‌شود که این‌ها واقعی هستند.

نقاشان هنرمند، چهره‌های زیبا را بر روی پارچه‌های گران‌بها مانند دیبا می‌کشند، اما هیچ‌کدام نمی‌توانند آن جادوی آشکار و دلربایی که در ابروان توست را ترسیم کنند.

اگر کمر زنبور هم به همین باریکی و لطافت باشد، به خدا سوگند که در دهانش (در کندویش) چنین شهد شیرینی وجود ندارد (یعنی زیبایی تو با هیچ چیز قابل مقایسه نیست).

اگر تو اجازه داری که خونِ همه عاشقان جهان را بریزی و آن‌ها را بکشی، رواست؛ اما از یارِ مهربان خودت نباید کینه به دل داشته باشی.

ای دل، اگر جانِ عزیز خود را به پای معشوق قربانی کنی، بدان که در برابرِ ارزشِ والای چنین معشوقی، جانِ تو هیچ ارزشِ خاصی ندارد.

و اگر تو قصد داری کسی دیگر را بر من ترجیح دهی، پس برو و همان را انتخاب کن؛ چون من جز تو، کس دیگری را برای انتخاب کردن ندارم.

عشق برای آن زیبا‌رویی که بلند‌قامت است حرام باد، اگر عاشقش کسی نباشد که جانش را کف دستش نگرفته و آماده فدا کردن نباشد.

سعدی به هیچ دلیلی از تو روی برنمی‌گرداند و عشقش را قطع نمی‌کند، مگر اینکه خودت او را از درگاهت برانی که در آن صورت، دلیلی جز دوریِ تو ندارد.