دیوان اشعار - غزلیات

آن کیست که هنگام رفتنش، آرام و قرار را از دل ما بیرون می‌برد؟ او چنان با جلوه و زیبایی بر دل ما تاخته است که گویی ترک‌نژادی از خراسان آمده و سرزمین وجود ما (پارس) را غارت کرده است.

اگر باد نوروزی ذره‌ای از بوی خوشِ آن محبوب را با خود به صحرا ببرد، تمام شیراز را همچون نافه‌ی آهوی ختن معطر و خوش‌بو می‌کند.

امشب به جای پاسبان، من بیدار مانده‌ام و نگهبانی می‌دهم؛ زیرا آن چشم‌های خواب‌آلوده‌ی محبوب، خواب را از چشمان من ربوده است.

در دوری از محبوب، لباس را چنان بر تن می‌فشارم که گویی خاری به من فرو می‌رود؛ یا شاید آن لباس چون تیغ‌های خارپشت در بدنم فرومی‌رود و آزارم می‌دهد.

بارها با خود عهد کرده بودم که دلم را به کسی نبندم، اما دیدار زیبایی و جمالِ نیکویان، حتی قدرت تصمیم‌گیری و اراده را از دستِ خردمندان نیز می‌گیرد.

او دلم را برد و من تنم را به او تسلیم کرده‌ام؛ در برابر کشش او ایستاده‌ام و صبر می‌کنم تا ببینم سرانجام کار چه می‌شود؛ آیا مرا خواهد کشت یا با خود خواهد برد؟

او هر روز با مهربانی‌اش، وعده‌ای به من می‌دهد و مرا مثل حلقه به گوش خود اسیر می‌کند، اما وقتی شب فرا می‌رسد، با زلف‌هایش مرا به بند می‌کشد و گرفتار می‌کند.

او نیازی ندارد که مانند یک «ترک» (جنگجو) به کمین بنشیند تا دلی را شکار کند، زیرا من خود با اشتیاق و میل قلبی در کمندِ عشق او افتاده‌ام.

هر کس که در روزگارِ زیبایی و جلوه‌گریِ او بخواهد ما را نصیحت کند، تنها دیوانگانِ عشق را بیش از پیش به وادی سرگشتگی و جنون می‌کشاند.

هیچ‌کس نمی‌تواند او را آن‌گونه که هست توصیف کند؛ او همچون دریایی از شیرینی و زیبایی است. سعدی که این‌گونه شوخ‌طبعی می‌کند، در واقع دارد گوهرهای شعر خود را به دریایی (محبوب) می‌برد که خود سرچشمه‌ی همه زیبایی‌هاست.