دیوان شمس - غزلیات

ای مولای من، ما در مسیری هستیم که پله‌به‌پله (از مرتبه‌ای به مرتبه‌ی دیگر) به سوی تو می‌آییم؛ تو برای ما به مثابه جان و روح هستی و ما در برابر تو، همچون اعضای پیکریم که بدون حضورِ آن جان، هیچ نیستند.

کسی که اسیر عشق شده است، چگونه می‌تواند عقل و خردِ معمولِ خود را حفظ کند؟ همچنین کسی که از شدتِ تشنگیِ معنوی، جگرش سوخته است، چگونه می‌تواند با آب‌های معمولی و دنیوی سیراب شود؟

ما بارها برای تو عهد بستیم و آن را شکستیم، چرا که پیمان ما اعتباری ندارد؛ این خود فریبی است که انسانِ تهیدست و مفلس (از نظر معنوی) بخواهد وعده‌ی وفا بدهد.

روزگار مرا با سختی و رنج به‌خوبی ادب کرد و پرورش داد، اما هیچ دانش و ادبِ دنیوی نتوانست دردی را که در جان دارم درمان کند یا آن بیماریِ دوری از تو را از من دور سازد.

من در تمام اجزای وجودم، آن ماهِ تابان را عاشق شدم که در لحظه‌ی سحرگاهان، او را از افقِ فیض و زیبایی مشاهده کردم.

ای معشوقی که چون ماه می‌درخشی و نورت همه را به آتش می‌کشد، اگر آسمانِ گردون از راه منحرف شد و تو را گم کرد، او را سرزنش نکن، زیرا که دوری از جلوه‌ی تو، سرچشمه‌ی گمراهی است.

بی‌صبریِ من تنها به خاطرِ آتشِ عشق است وگرنه من در مدحِ تو سخنورم؛ اما آیا اصلاً رواست که چیزی را به چیزی دیگر تشبیه کنیم، در حالی که معشوق بی‌همتاست و هیچ شبیهی ندارد؟

عاشقِ تو، حتی اگر در زبان بیگانه باشد و ناتوان در سخن گفتن، باز هم در حضور تو به شعور و آگاهی می‌رسد؛ به گونه‌ای که زبانِ فصیح‌ترین عرب‌زبانان نیز در برابرِ شکوهِ تو بند می‌آید و ناتوان می‌شود.

آن حقیقتِ یگانه (خداوند) بر کثرت و دوتایی غلبه کرد؛ و اگر کسی دوگانگی (شبح مضاعف) را در عالم می‌بیند، به دلیل کج‌بینیِ چشمان اوست، وگرنه در عالمِ حقیقت، جز یکی چیزی نیست.