دیوان شمس - غزلیات

خداوند زندگی شما را خجسته و گوارا بدارد و هرگز کسی را از یاد عزیزانش محروم نسازد. من هرگز دوستان و یارانم را از خاطر نمی‌برم، چرا که جفا کردن و فاصله گرفتن از دوستان، هرگز مرام و شیوه من نبوده و نیست.

تو که همچون ماهِ شب‌افروز، روشنایی‌بخشِ تاریکی‌های هر شبی هستی، سایه لطف و کرمت را بر بندگان بگستران. سخنی بگو و سکوت اختیار مکن، چرا که تو دارای لب‌هایی بسیار شیرین و سخن‌بخش هستی.

ما هرگز بدون یاد تو به آرامش نمی‌رسیم و هیچ‌گاه حق‌شناسی و محبت‌های تو را فراموش نکرده‌ایم. خیالِ تو همواره در برابر چشمان من حضور دارد و زیبایی آن قابل پنهان شدن نیست.

جانِ آدمی همچون سواری است که باید بر تن مسلط باشد، و این تنِ مادی همچون الاغی است که زیر پای اوست. بسیار زشت و ناپسند است که این روحِ والا، خود را در مقامِ زیردست و سواریِ این تنِ خاکی قرار دهد.

خداوند دیده ما را به جمالش بگشاید و ما را به وصال هم برساند؛ زیبارویانی با حجب و حیا و با چهره‌ای دلربا و غبغب‌های زیبا به سوی ما آمدند.

ای سالک، از این درخشش‌های فریبنده دنیوی عبور کن و آن جام معرفت و شراب معنوی را بنوش، تا جان و دلت از این دوگانگی و حیرت و سرگردانی رهایی یابد.

جام را لبریز کن و به هم‌نوشان و یاران نگو که صبر کنید؛ چرا که ای دوست و همنشینِ من، صبر و شکیباییِ عاشق در فراق، به پایان رسیده است.

روزگار به یمنِ وجود تو، پرشتاب و پویا شد و فلک نیز به بندگی و فرمانبرداری تو درآمده است. تمام هستی به لطفِ تو زنده است؛ چه روش و مسلکِ دلربایی داری!

هر جا که خاک (موجودات زمینی) تلاشی می‌کند، دهانش به سوی آسمان است (تمنای او آسمانی است)؛ و هرجا که خاطر و ذهن من قرار گیرد، باز هم مقصود و خواسته من تو هستی.

دل به امیدِ تو به سمت اسباب و وسایلِ دنیوی می‌رود، چرا که تو خود، پدیدآورنده و علتِ اصلیِ تمامِ این علت‌ها و اسباب هستی.

ذهن و ضمیرِ آدمیان با سرگرم شدن به اسبابِ مادی از تو غافل می‌شود؛ آنان از نزدیکیِ تو به خود بی‌خبرند، در حالی که تو از رگ گردن به آن‌ها نزدیک‌تری.

ای همنشین من، جام را از خمره‌های شرابِ معرفت (که از راهبانِ حقیقت رسیده) پر کن. ای شخصِ بخشنده و گرامی که با این کار، هم آراستگی می‌بخشی و هم طرب و شادی ایجاد می‌کنی.

ای خاموش باش و دم از نماز و ظواهر نزن، تو که آتشِ سوزانِ عشق را در درون داری! وقتی در سایه این دولت و نعمتِ الهی هستی، دیگر چرا در تردید و دگرگونی به سر می‌بری؟

مردمان مستِ عشق شده‌اند، پس خاموش باشید؛ جان در حالِ طرب است، پس سکوت کنید و گوش فرا دهید. با هم یکی شوید و برای برتری‌جویی و چیرگی، با یکدیگر ستیز نکنید.