دیوان شمس - غزلیات

اگرچه در مجالس صدرنشین هستی و مقام و منزلت بالایی داری، باز هم در این زندانِ دنیا، اسیرِ خودخواهی و منیتِ خویشی و از آزادیِ حقیقی بی بهره‌‎ای.

اگر سرمایه و دارایی معنوی داری، جانت را به عنوان وام و نذر در راهِ دوست بده؛ و اگر تهیدست و فقیر هستی، با همان حالِ افتادگی و بینوایی به درگاهِ حقیقت قدم بگذار.

دیگران از این بندِ غم رهایی یافتند و به مقصد رسیدند، اما تو همچنان در زندانِ اندوه گرفتار مانده‌ای؛ گاه به سبب تنهایی و گاه به دلیلِ بی‌مقدار بودنِ جایگاهت در مسیرِ کمال.

اگر در این مسیرِ اشتباهِ زندگی پیشگام هستی، بدان که وقتی این کاروانِ روزگار تغییر جهت دهد، تو که پیشتاز بودی، ناچار در آخرِ صف قرار خواهی گرفت.

انسان‌هایِ لطیف و بلندنظرِ حقیقت‌بین در اطرافِ تو هستند، اما تو به دلیلِ پست‌بودنِ طبع و خصلت، نمی‌توانی قدر و ارزشِ آن‌ها را دریابی.

تو آن بازِ شکاریِ تیزبین نیستی که بتوانی اسرارِ پادشاهانِ عالمِ معنا را شکار کنی، پس بهتر است به دنبالِ همان مردارِ دنیا باشی، چنان‌که کرکس بر مردار می‌نشیند.

تو نه آن شاخه تازه‌ای هستی که پذیرایِ آبِ حیات باشد و نه آن‌قدر شایسته که در باغِ حقیقت جای بگیری و بهره‌مند شوی.

اگر در تنهایی و وحشتِ غفلت هستی، به جمعِ نیکان بپیوند؛ به جایِ افسردگی و تیرگی، شمعِ معرفتی برافروز.

حالاتِ وجودیِ تو در این دنیای خاکی مانندِ ستارگان است؛ گاهی در حالِ حرکتِ رو به جلو هستی و گاهی (به دلیلِ غفلت) در حالِ عقب‌گرد و توقف.

سکوت کن و برایِ سود و زیانِ دنیا، سخنِ بیهوده نباف؛ تو که تمامِ همّتت سودجویی است، مانندِ پارچه اطلسی هستی که ظاهری زیبا دارد اما درونش خالی و بی‌محتواست.