دیوان شمس - غزلیات

ای پادشاهِ عالم، اگر تو با مهربانی و لطف به این جهان (چمنِ هستی) بنگری، همه چیز زنده و شکوفا می‌شود؛ اما اگر روی خود را بگردانی و با قهر و غضب به ما بنگری، ریشه‌ی همه چیز را از جا می‌کنی و نابود می‌کنی.

آیا می‌دانی چرا بلبل برای گلِ وجود تو چنین ناله‌هایی سر می‌دهد؟ (در ادامه به عربی می‌گوید:) آتشِ عشق تو در روزِ جدایی و دوری، جسمِ مرا نحیف و ناتوان کرده است.

عقلِ من به واسطه‌ی تو تازه و پویا بود و جانِ من به برکتِ حضور تو زنده بود. تو حقیقتی هستی که عقلِ عقل‌های ما و جانِ جان‌های ما را می‌سازی و منشأ وجودیِ هر دو هستی.

من که مستِ نعمت‌های تو هستم، به خوبی می‌دانم که به خاطرِ رحمتِ بیکرانِ توست که با وجودِ گناهانِ بسیار، تو پیوندِ قلبیِ خود را از من قطع نمی‌کنی.

تاجِ پادشاهیِ تو بر سرِ ماست و نورِ وجودت در درونِ ما جای دارد. عطرِ یادِ تو تنها راهنمایِ ماست، مشروط بر اینکه تو دستِ حمایتت را از ما برنداری.

تو نگهبانِ این رمه (بندگان) هستی و به همه امنیت می‌بخشی. (در ادامه به عربی می‌گوید:) اهلِ عشق، در سایه‌یِ عنایتِ آن خدایی که بخشنده‌ی نعمات است، در امن و امان هستند.

آن لحظه‌ای که با تو سخن می‌گویم، خودم را فراموش می‌کنم و از خود بی‌خود می‌شوم. (در ادامه به عربی می‌گوید:) اگر مخاطبِ من نبودی و با تو سخن نمی‌گفتم، تو هرگز مرا نمی‌دیدی (چون در مقامِ فنا، «من»ی باقی نمی‌ماند).

ای جانی که در زندانِ تن گرفتار شدی و ای تنی که حجابِ میانِ من و حقیقتِ معشوق هستی، رازِ تو در هر بند و زنجیری نهفته است و دلِ تو در وطنی (مقامِ قدسی) جای دارد.

ای دل، اکنون که در وطنِ حقیقی (حضورِ الهی) هستی، دوستی و رفاقتِ ما را در گذشته به یاد آر؛ چرا که تو در این راهِ پر از سختی و امتحان، رفیقِ من بودی.