دیوان شمس - غزلیات

هر کس از دستان این ساقی در هنگام سحرگاه، باده‌ی معرفت نوشید، به نگاه مست و گیرای او بنگرد و باقیِ حقیقت را با همان یک نگاه دریابد.

به ناگهان و پیش از آنکه انتظارش را داشته باشم، سعادت به سراغم آمد، چنان‌که انگار کعبه‌یِ مقصود به جای آنکه من به سویش بروم، خود به نزدِ من که مسافری غریب هستم، آمده است.

ای منشأ حیاتِ همه‌ی عاشقان، شرابِ سرخ و الهی را که مخصوصِ عالی‌ترین جایگاهِ عرفانی است، بی‌درنگ بر ما جاری کن.

فراق و دوری از تو، جام‌های پر از زهرِ غم به من نوشانده بود، اما اکنون سرچشمه‌ی پادزهرِ حقیقی از راه رسید و تمامِ دردهای مرا شفا داد.

بیا که بختِ جوانِ من از پرتوِ وجودِ تو، اقبالی تازه یافته است و این جانِ مشتاق، به واسطه‌یِ لطفِ تو، جامه و هویتی نو بر تن کرده است.

من مانند اناری خندان هستم که از درون، سرخ و شکفته است؛ چگونه می‌توانم این شادی و خنده‌یِ درونی را پنهان کنم؟ شیرینیِ وجودِ تو چنان است که حتی قند و نبات هم در برابرش تلخ و بی‌مزه به نظر می‌رسند.

تو همان کسی هستی که هر جانِ تنهایِ وامانده را به آرزویش می‌رسانی، چرا که در بخشش و کرامت، هیچ‌کس جز تو یگانه و بی‌همتا نیست.

دنیا با سرگرمی‌هایش، مستیِ کودکانه و ناپایداری به انسان می‌دهد، اما مستیِ حقیقی و پخته که عمیق و اصیل است، تنها از جانبِ تو به دست می‌آید.

غم و اندوه همواره پیرامونِ خانه‌یِ دلِ من می‌گردد؛ ای طبیبِ دلسوز، با چشمانِ زمرّدینِ خود که چون افسونگرِ مارگیر عمل می‌کند، این مارهای غم را از دلِ من دور کن.

یا در آینه‌یِ دلِ من تجلی کن و ظاهر شو، و یا از پیشِ چشمانم دور شو؛ چرا که حضورِ تو زنگار را از آینه‌یِ جان می‌زداید و برایِ نفسِ سرکشِ من (قیصرِ روم) همچون دشمنی است که آن را به بند می‌کشد.

آینه‌یِ من که عکسِ رویِ تو را نشان می‌دهد، به همین مقدار بسنده نمی‌کند؛ بلکه فراتر از تصویر، حقیقت و جلوه‌هایی تازه به آن می‌افزاید و بر درخششِ آن می‌افزاید.

از این بحث‌ها گذر کن، چرا که امروز تا پایانِ شب، هنگامه‌یِ عیش و سرور است؛ ما که مست و خرابِ عشقیم، دلقِ ریاکاران و زاهدانِ دروغین را پاره کرده‌ایم.

هر کس که امروز دم از عقل و منطقِ خشک و اخلاقِ ظاهری بزند، باید او را غرق در باده‌یِ عشق کرد تا بداند که امروز روزِ استدلال نیست.

چراغِ روشنِ دنیایِ من، امروز آن محبوبِ سلطانی است که با درخششِ چهره‌یِ رومی‌اش و چشمانِ کشیده‌اش، جهان را روشن می‌کند.

بادِ باده‌یِ عشق، ابرهایِ تیره و متراکمِ عقل و کلام را پراکنده کرد؛ ای روزی‌رسانِ جان، آن شرابِ نابِ بی‌ابر را بفرست که جان را پاکیزه می‌کند.