دیوان شمس - غزلیات

تو از این درختِ معرفت و حقیقت، میوه‌ای برنمی‌چینی و بهره‌ای نمی‌بری؛ چرا که خود گرفتار سه نقصِ بزرگ هستی: کوریِ بصیرت، ناشنوایی در برابرِ کلامِ حق و بیماریِ اخلاقی که تو را از درکِ زیبایی‌ها و شکوهِ این درخت بازداشته است.

در حالی که در میانِ دریای بی‌کرانِ حقیقت غوطه‌وری، سراغِ آب را می‌گیری و در حالی که گنجینه‌ای از طلا در دست داری، به جمع‌آوریِ فلزاتِ بی‌ارزش و باورهایِ پوچ و نادرست می‌پردازی.

خداوند تو را به باز کردنِ چشمانِ بصیرت فرا می‌خواند، اما تو از این تواناییِ بزرگ چشم‌پوشی می‌کنی و تمامِ توجه و دغدغه‌ات را صرفِ امورِ ظاهری و حقیر می‌کنی.

حتی اگر در تاریکیِ مطلقِ شبِ غفلت هستی، خود را به سوی روشناییِ صبحِ صادق و حقیقت سوق بده و ادعایِ رسیدن به صبح نکن، اگر آن صبح دروغین است و تو را به گمراهی می‌کشاند.

آوایِ شادی‌بخشِ حق (ناصر منصور) به گوش رسید و من از شرابِ معرفتِ او می‌نوشم، در حالی که خمار و مستِ عشقم و اوست که مرا سیراب می‌کند.

پاکان و عارفان، شبانه‌روز از شرابِ حقیقت می‌نوشند؛ در این شادمانی که در میانِ پیروانِ آیینِ قدیم و اصیلِ عشق، پایدار و جاودان است.

تو مانندِ کسی هستی که از مستیِ دیگران تنها ته‌مانده‌ای نصیبش شده؛ تو مستِ بسترِ گرم و آسایشِ دنیایی و هم‌نشینِ راحتیِ مادی هستی، نه مستِ حقیقت.

چون از ثوابِ خدمت به دردمندان و جایگاهِ معنویِ مسکینان بی‌خبری، در واقع با آنان که اهلِ دل و نیازند، دشمنی می‌کنی و خود را از فیضِ همراهی با آن‌ها محروم ساخته‌ای.

تغذیه و رشدِ تو تنها همانندِ زنانِ باردار است (درگیرِ نیازهایِ جسمی و مادی)، از این رو تو از باغ‌هایِ مینویِ معرفت و باغستان‌هایِ الهی چه می‌دانی و چه بهره‌ای داری؟

دنیا و چرخهٔ فصل‌ها (زمستان و بهار) مدام در حالِ بلعیدنِ خود و فناست؛ اگر گاهی هم خنده‌ای می‌کند (طبیعت شکوفا می‌شود)، خیلی زود به نیستی و خاک بدل می‌شود.

اگرچه ظاهرِ زیبایی داری، اما باطن‌ات سراسر زیبایی نیست و اگرچه از گل و خاک سرشته شده‌ای، اما گوهرِ وجودت صرفاً خاک نیست (ظرفیتِ تعالی داری).

خاموش باش که سازِ وجودت دیگر کارایی ندارد و ابزارهایِ ادراکت مرطوب و ناکارآمد شده‌اند؛ تو تنها گردآورندهٔ کتاب‌ها و اشعارِ دیگرانی و خود طالبِ حقیقت و پویندهٔ این راه نیستی.