دیوان شمس - غزلیات

عاشقِ واقعی هیچ ترسی از ننگ و بدنامیِ اجتماعی ندارد، زیرا او می‌داند که عشق، در حقیقت پادشاهیِ حقیقی و رسیدن به والاترین درجه کمال و کامیابیِ انسانی است.

عشق همچون پلنگی قدرتمند، از هیچ فریبندگی یا رنگ و بویِ دنیوی هراسی ندارد و روحِ آزاده (نهنگِ فقر و فنا)، از هیچ سختی و عذابی (دوزخِ تجربیاتِ دشوار) نمی‌ترسد.

چگونه عاشق می‌تواند از سرمستیِ این شرابِ الهی هشیار بماند؟ در حالی که این شراب چنان تیز و اثرگذار است که حتی ظرفِ وجودیِ او را هم متلاشی و نابود می‌کند.

وقتی یک قطره از این شرابِ عشق بر کوهی ریخته شود، آن کوه را به خروش و غوغا می‌آورد؛ پس تصور کن که این عشق با جانِ انسان چه می‌کند.

تو که قلبی شکننده و ضعیف (شیشه دل) داری، چگونه می‌توانی ظرفیتِ جامِ عشق را درک کنی؟ و تو که خود اسیرِ بندهای دنیوی هستی، چه می‌دانی که دامِ عشق چیست و چگونه انسان را از بندها رها می‌کند؟

اگر تو تنها کفِ رویِ دریا را می‌بینی، من از زلالیِ حقیقتِ آن با تو سخن نمی‌گویم؛ چرا که معرفتِ حق همچون جیوه فرار است و در دستِ ناآگاهان آرام نمی‌گیرد.

اگر تو دلتنگ و بدبین شدی، مقصرِ آن زلالی و پاکیِ عشق نیست؛ همان‌طور که اگر کسی سرکه بنوشد و ترش‌رو شود، نباید شیرینیِ نبات را مقصر دانست.

خاک بر سرِ آن ذهنِ تلخ‌اندیش و دنیاپرست که به خاطرِ تیرگی‌هایِ روزگار، خود را از چشیدنِ شهدِ نابِ حقیقت محروم می‌کند.

به من نگاه کن که در این بزمِ عرفانی، ناچیزترین هستم؛ چرا که در غرقابِ فنایِ فی‌الله، دیگر مرزبندی‌هایِ ذهنی میانِ خاص و عام برایم معنایی ندارد و همه چیز را یکی می‌بینم.