دیوان شمس - غزلیات

آن طبیب (مرشد الهی) از من پرسید آیا چیزی ترش و ناگوار خورده‌ای که چهره‌ات گرفته است؟ گفتم نه؛ گفت پس چرا رنگ چهره‌ات را تغییر داده‌ای و گرفته به نظر می‌رسی؟

اگر دلِ انسان تیرگی و ناپاکی داشته باشد، این تیرگی گواهی می‌دهد و خود را نشان می‌دهد؛ اگرچه تلاش کنی آن را در پرده پنهان کنی، اثرِ آن بیرون می‌زند و آشکار می‌شود.

وجود تو مانند زمین است؛ اگر آبِ گوارا (معرفت و عشق) به آن برسد، مانند باغ و گلستان می‌شود و اگر آبِ شور (جهل و رذایل) به آن بخورد، تنها شوره و تلخی به بار می‌آورد.

درختان در بهار سبز و در پاییز زرد می‌شوند؛ اگر تو در درونت خزان و پاییز ندیده‌ای و دچار افسردگی نشده‌ای، پس چرا این‌گونه پژمرده و بی‌رمق هستی؟

به او گفتم ای کسی که از غیب آگاهی، چه چیزی از تو پنهان دارم؟ تو خود پرورش‌دهنده‌ی جانِ منی، و جانِ من، دست‌پرورده‌ی توست.

چه کسی می‌تواند آن کسی را که تو کشته‌ای (به معنایِ میراننده‌یِ نفس)، دوباره زنده کند؟ و چه کسی می‌تواند به آن که تو سردش کرده‌ای (افسرده‌اش کرده‌ای)، گرما ببخشد؟

شربتِ سلامتی و شفایِ دل را از شرابِ خاصِ خودت برایم بفرست؛ چرا که تو خود، وجودِ مرا جوشانده و عصاره‌ام را گرفته و ساخته‌ای.

خداوند شرابِ معرفت و عشقِ والا را به دستم داد و گفت: بگیر؛ اگر غمگینی شاد شو و اگر از نظر روحی مرده‌ای، حیاتِ تازه بیاب.

از وجودِ تو چشمه‌یِ معرفت می‌جوشد، همان‌طور که رودِ ارس از دلِ سنگِ سخت می‌جوشد؛ نورِ حقیقت از تو می‌تابد، حتی اگر ظاهرت تیره و ساده باشد.

اگر از وجودِ ناپایدارِ خود بگذری، به عمرِ جاودانِ خضری می‌رسی؛ و اگرچه اکنون دل‌شکسته‌ای، اما مایه‌یِ شادیِ دل‌هایِ دیگران خواهی شد.

این وجودِ انسان، کِی از بیگانگان (علایقِ دنیوی و وسوسه‌ها) پاک می‌شود؟ تنها زمانی که هدیه‌یِ الهی که همان بازگشتِ حیات به صدمرده است، به انسان برسد.

درختی به باد گفت تا کی می‌وزید و مرا می‌آزارید؟ باد گفت: من همانم که با نفسم (لطفِ الهی) بهار را می‌آورم، حتی اگر تو اکنون پژمرده و خشک به نظر برسی.