دیوان شمس - غزلیات

ای معشوق که جان و جهانی، تو همگان را با خود می‌بری و همزمان، خودت سرچشمه‌ی جان و جهان هستی؛ تویی که آن شکر (زیبایی و حلاوت) را با خود می‌کشی و با آن شکران (یاران شیرین‌سخن) می‌آمیزی و بهره می‌بری.

ای که چهره‌ات چون ماه می‌درخشد، تنها و با شتاب نرو؛ قدری آهسته‌تر قدم بردار تا مبادا با این شتاب، شاخه‌ی گلِ وجودِ تو، سینه‌ی ظریف و لطیفِ نیلوفر را آزرده کند.

ای که چهره‌ات چون آفتاب عالم‌تاب است، چرا این‌چنین با شتاب از ما دور می‌شوی؟ دست‌کم لحظه‌ای درنگ کن تا بوی کباب شدنِ این جگرِ شعله‌ور از آتشِ هجران را حس کنی.

اگر یک نگاهِ تو، عینِ وفاداری باشد، همان نگاه هم صدقه‌ی توست؛ اگر آن را به ما ارزانی بداری، سزاوارِ چنین مقام و ثروتی از زیبایی و فضل است.

این همه خونِ جگر خوردنِ ما، این همه دلدادگیِ مجنون‌وار ما، و این همه غم‌های افزون‌شونده، همه برای این است که به مرحله‌ای بالاتر و بهتر از تکاملِ روحی دست یابیم.

خدا را شکر که ما سوختن در آتشِ عشق را تجربه کردیم و راه و رسمِ ایستادگی در آن را آموختیم؛ چرا که از جگرِ افروخته‌ی ما، خویِ «سامندری» (موجودی که در آتش می‌زید) پدید آمد.

کسی که سودای تو را در سر دارد، در تماشایِ جمال تو مست و بیخود می‌شود؛ چنان از طرب و شادیِ وصل بی‌قرار می‌شود که سر و پا نمی‌شناسد و با فروتنی، پای تو را می‌بوسد.

ای عشقِ من و ای زیباروی، که تمامِ رونق و اعتبارِ خوبانِ عالم از وجودِ توست؛ گاهی بت‌شکن می‌شوی و تظاهر به زهد می‌کنی و گاهی همچون آزر (بت‌تراش)، نقش‌های دلربا می‌آفرینی.

مستی از دیدنِ رخسارِ تو حاصل شد و شادی از آن بختِ خوشِ همراهی با تو پدید آمد؛ چشم‌زخمِ حسودان از تو دور باد تا بتوانی همچنان با همین جلوه‌گریِ پیوسته باقی بمانی.

به سوی دل و جان حرکت کن تا حقیقت را آشکارا ببینی؛ جایی که صفِ فرشتگان و صورت‌های خیالیِ پریان، همه نقش‌هایی بر آب هستند و حقیقتِ اصیل، چیزی فراتر از این صورت‌گری‌هاست.

هنگامی که از مقامِ فرشته و پری نیز بگذری و فراتر روی، آن‌گاه تمامِ صورت‌ها و نقاشی‌هایِ این جهانِ فانی، در صفاتِ مطلقِ حق محو می‌شوند و دیگر اثری از صورت‌گریِ ظاهری باقی نمی‌ماند.