دیوان شمس - غزلیات

شگفتا که چه محبوبِ دلنشین و زیبایی در پشت پرده‌های زرین پنهان است؛ و چه قدر این تندخویی و سرکشیِ او به زیبایی‌اش افزوده است.

گاهی همچون ماه در دلِ شب حرکت می‌کند و به گونه‌ای با ستارگان رفتار می‌کند که گویی آن‌ها را همچون لشکری به فرمان خود درآورده و سازماندهی می‌کند.

گاهی نیز از روی غیرتِ عشق، خود را از چشم همگان پنهان می‌کنی تا دلِ مرا از سوزِ هجران و دوریِ خود، به آتش بکشانی و بسوزانی.

چه لحظه‌ی خوش و فرخنده‌ای است آن دم که تو، ای محبوب، وجودِ خورشیدمانندِ مرا تسخیر کنی و مرا چنان در حریمِ خود جای دهی که گویی کمرِ مرا به خانه خود بسته باشی (اسیرِ مطلقِ تو شوم).

در آن لحظه‌ی شور و نشاط، چنان از خود بی‌خود می‌شوی که لباسِ تعلقاتِ دنیوی را از جانت می‌کنی و در اوجِ این بیخودی، بانگی به آسمان می‌زنی که گوشِ فلک را کر می‌کند.

هر شیرینی و لذتی از این هوسِ تو، خود را چون عود می‌بیند که مشتاق است در آتشِ تو بسوزد، آن‌گاه که تو او را در آتش‌دانِ عشق می‌افکنی.

اگر در این مسیر سستی و کوتاهی رخ می‌دهد، تقصیرِ ساقی (مرشد) نیست؛ وقتی تو خودت کم می‌نوشی و در طلبِ جامِ عشق کوتاهی می‌کنی، گناهِ باده نیست که تو کمتر بهره برده‌ای.

چه بختِ بلندی است که از بهشت، تحفه‌ای به ارمغان بیاوری؛ و چه خیرِ کثیری است که از چشمه‌ی کوثرِ معرفتِ تو جرعه‌ای بنوشی.

در حالی که مستِ عشقی، از خود بی‌خبر می‌شوی و دستِ حسرت بر دست می‌سایی؛ و چنان در پیِ کشتنِ «منِ» خود هستی که گویی برای خون‌ریزیِ خود، خنجر به دست گرفته‌ای.

آن نورِ حق می‌گوید وقتی من تجلی کنم، ظلمت و کفر کجا می‌تواند باقی بماند؟ پس دیگر نیازی نیست که با شمشیرِ ظاهری بر سرِ کافر بکوبی.

ای شمسِ دین، ای افتخارِ تبریزیان، زمان آن رسیده است که مرا همچون جامِ شراب، در میِ سرخِ عشقِ خود غرق کنی و بنوشی.