دیوان شمس - غزلیات

وقتی واردِ دنیایی می‌شوی که مانند قمارخانه است و همه چیز در آن بازی است، بدان که اگر هم در ابتدا کارت را از روی ظاهر و مجاز شروع کنی، با استمرار، این مسیر تو را به حقیقت می‌رساند.

ای جانِ من، وقتی که اصلِ دینداری در سازگاری و خوش‌خویی با همه موجودات است، چرا تو با دیگران ناسازگاری می‌کنی و نمی‌توانی با آن‌ها کنار بیایی؟

اگرچه مدام ادعا می‌کنی که مردِ نماز و عبادتی، اما ای برادر، چون گفتار و رفتارت با هم یکی نیست و فاقدِ روحِ حقیقت است، این نمازِ تو واقعاً نماز محسوب نمی‌شود.

زنهار که با افرادِ فرومایه و ناکس همنشین نشوی؛ اگر مردِ سرافرازی و طلبِ بزرگی داری، حتماً با شاهان (اولیا و بزرگانِ دین) همراه شو.

آخر چرا ارزشِ خود را تا حدِ «پای‌تابه» (پارچه‌ای کهنه و بی‌ارزش) پایین آورده‌ای، در حالی که تو در دیباچه‌ی خلقتِ انسان، زیباترین و نفیس‌ترینِ نقوش (طراز) هستی؟

ای که هم‌نشینِ شاهانِ روحانی هستی، چرا بر خرِ مرادِ نفس یا تعلقاتِ حقیر نشسته‌ای، وقتی که مرکب‌هایِ تندرو و اصیلِ آسمانی (اسب‌های تازی) در رکابِ تو حاضرند؟

دلِ شیشه‌ای و شکننده‌ای که داری را بر سنگِ سختِ وجودِ یار بزن و آن را بشکن؛ به بزمِ شاهانه وارد شو و ببین که چگونه دلنوازیِ حقیقی در آنجا جریان دارد.

آن شاه (مرشدِ الهی) چنان شادی و سروری در جانت می‌دمد که تو از نیاز به مطرب و ساز و آوازهایِ حجازیِ دنیوی، کاملاً بی‌نیاز و رها می‌شوی.

در حالی که سرمست و پای‌کوبان هستی، در جمعِ زیبارویانِ الهی، زیرِ نورِ رویِ آن شاه، با ناز و خرامِ شاهانه حرکت می‌کنی.

آن شاه تو را نوازش می‌کند و می‌گوید: ای پیشوایِ بندگانِ خاص، همیشه پیشِ ما بمان، چرا که تو امینِ رازهایِ ما هستی.

گاهی از زیباییِ فروتنی، گاه از شرابِ عشق، گاهی در مقامِ قرب با قدمِ یار، و گاهی با ناز و کرشمه‌ی عاشقی در حرکتی.

مقصودِ من شمسِ دین است که هم صدر و هم خداوندگارِ من است؛ وصالِ من در خدمت به اوست، چه از مرو باشم و چه از ری (از هر کجا که باشم).

هر کس که در دلش هوایِ تبریز و عشقِ شمس را داشته باشد، حتی اگر هندو و بیگانه باشد، به مقامی از کمال و زیبایی می‌رسد که گویی گل‌رخ و طراز‌بندِ حقیقت است.