دیوان شمس - غزلیات

ای نوازندگانِ عالمِ غیب که با نغمه‌هایِ خوشِ خود از عالمِ بالا آمده‌اید، شما برای جان‌های تشنه و مشتاقان، سرچشمه فیض و سیرابی شده‌اید.

جان من از ازل تشنه است و این تشنگی از حد و اندازه گذشته است؛ یا با ضربه جدایی مرا از این رنج برهان و یا با شربتِ وصلِ خود سیرابم کن.

ای زهره (نماد موسیقی و ستاره موسیقی) که سازت به نامِ خوشی مزین است، یکی از این دو پرده را بنواز: یا پرده‌ای که نمادِ جدایی و غربت (رهاوی) باشد یا پرده‌ای که نویدبخش رهایی و آزادی است.

اگر قرار است ناشیانه و کج بنوازی و با این کار، خود را در چنگالِ غم اسیر کنی، لااقل نغمه‌ای خوش بزن؛ اگر نمی‌توانی سازِ جانت را درست بنوازی، بهتراست ادایِ نواختن در نیاوری.

هیچ چنگی بدون زخمه زدن، نغمه و طراوت ندارد. اگر به راستی اهلِ وفایی، بگذار تا دستِ تقدیر و پیر، مدام بر جانِ تو زخمه بزند تا نغمه‌یِ تو آشکار شود.

اگر تارهایِ وجودت گسیخته شود و تو را از بزمِ خود برانند، ناراحت مباش، زیرا پیوندی نو و اصیل‌تر به تو خواهند داد؛ پس چرا این‌قدر غمگینی؟

تو خود عزیزِ جانِ یار هستی و پیوسته در آغوشِ او قرار داری؛ تو در بزمِ الهی، حتی فراتر از جسم و مکان، حضور داری.

ساکت باش که من چنان مست و بی‌خودم که دست و پای مرا ببند، وگرنه اگر لحظه‌ای دیگر درنگ کنی، پیمانه و ظرفِ طاقتم را خواهم شکست (از فرطِ شوریدگی).

من پیشوایِ شوریدگان و کسانی هستم که بر خویش زخم می‌زنند. من منطق و مصلحت‌اندیشی را نمی‌شناسم؛ تو نمی‌توانی با حالِ من همراه شوی.

من هم تکه‌پاره‌ام و هم دشمنِ هر نوع آرامشی که بخواهد مرا از دردم جدا کند؛ من در صبر و بی‌نوایی، همچون سنگِ خارا سخت و استوارم.

از بس که در آتشِ عشق تندخو و سوزانم و در دوزخِ فراقِ تو می‌سوزم، دوزخ نیز از حرارتِ من می‌ترسد و می‌گریزد.

وقتی عطار (اشاره به پیر یا استادی بزرگ) شور و حالِ ما را به روشنی دید، طبل‌هایِ شهرت و ادعا را در بزمِ الهی در هم شکست (تا حقیقت را فدای نام نکند).

زمانی که به تبریز رفتم و با شمسِ دین سخن گفتم، او بدونِ کلام، صدها کتاب و مطلبِ عمیق در بابِ وحدتِ الهی را بر جانِ من آشکار کرد.