دیوان شمس - غزلیات

به جلوه و سیمای جانان بنگر تا پرتو حیات راستین بر چهره‌ات بنشیند و جان بگیری، ای کسی که با بی‌خبری‌ات، مایه شرمساریِ مفهوم زندگی شده‌ای.

هر ذره‌ای در عالم هستی با شور و شوق در تکاپوست تا به حقیقت زندگی دست یابد، اما تو که انسانی، حتی ذره‌ای میل و اراده برای یافتن این حیات معنوی در خود نداری.

اگر حقیقت زندگی به سختیِ سنگ هم بود، از میان آن سنگِ سخت، چشمه‌های جوشانِ معرفت جاری می‌شد؛ یعنی حیات واقعی توان دگرگونی و بخشندگی دارد.

در آینه به تصویر خود که نمادی از صورتِ خیالی و ناپایدارِ دنیوی است نگریستم و پرسیدم تو چیستی؟ پاسخ داد که من همان زنگار و غباری هستم که بر آینه وجودت نشسته و مانع رسیدن نورِ حقیقت به تو می‌شوم.

آدمیانِ زنده و حقیقی را تنها در عالم بقا و ابدیت می‌توانی یافت؛ در حالی که این باقی‌ماندگان در دنیا، کسانی هستند که همیشه از سختی‌های زندگی دنیا در رنج و دلتنگی‌اند.

کسانی که در صلح و آشتی با حق و خلق هستند، به گوهر اصلی زندگی دست یافتند، اما این گروه بی‌بهره، همچنان در میدان جنگ و ستیزِ بیهوده با دنیا و نفس خویش گرفتار مانده‌اند.