دیوان شمس - غزلیات

گرمی و حرارتِ حقیقی را جز در سوزش و اشتیاقِ درونی‌ات جست‌وجو مکن؛ زیرا آتشِ بیرونی هرگز نمی‌تواند به جانِ تو روشنی ببخشد.

باید که دردمند و نیازمند باشی تا طبیبِ غیبی (خداوند یا مرشد) به سراغت بیاید، درِ دلت را بگشاید و از سرِ لطف و محبت، حال و روزِ تو را جویا شود.

آن ارزش و غنایی که در نافه آهو هست یا زیبایی و گیراییِ زلفِ معشوق، همگی در کم‌بودن و کمیابی‌شان نهفته است؛ حقیقت را در قِلّت و نایابی بجوی، نه در کثرت و فزونی.

تا زمانی که انسان از هویتِ خودخواهانه و نفسانی‌اش نمیرد، نمی‌تواند به حیاتِ روحانی و جانِ ملکوتی دست یابد؛ چرا که عشقِ آن معشوقِ خون‌ریز، تنها کسی را می‌پذیرد که نفسِ اماره‌اش را کشته باشد.

عشق به تو می‌گوید که یا ما (منیت و تو) باید از میان برویم، یا تو باید تسلیم شوی؛ پس آرام و راکد نمان، چرا که تو همیشه در حالِ جنبش و تغییر و سکون هستی و باید این سرگشتگی را پایان دهی.

هنگامی که عشق بر دلِ تو زخم می‌زند، دل حقیقتِ جان را درک می‌کند؛ در آن لحظه است که تمامِ عیب‌های نفسانی و سرکشی‌های وجودت از میان می‌رود.

هنگامی که غم تو را تحتِ فشار قرار می‌دهد تا از حصارِ «خود» بیرون بیایی، آنگاه نورِ حقیقت از آسمانِ معنوی بر تو می‌بارد.

در وسطِ همان دردی که می‌کشی، بنشین و در هر لحظه دوست (خداوند) را مشاهده کن؛ ای انسانِ مسکین، چرا بیهوده به دنبالِ طلسم و جادو (راه‌های غیرواقعی) می‌گردی؟

ای شمسِ حق، که وجودت جانِ مرا افزون می‌کنی، به محضِ اینکه خود را نمایان کردی، وضعیتِ من از همیشه خجسته و مبارک شد، نه فقط در زمانِ حال که به صورتِ همیشگی.