دیوان شمس - غزلیات

در میدان نبردِ عشق، ما هیچ زره و سپری برای دفاع از خود نداریم و در مجلس سماع و شور روحانی ما، از صدای نای و دفِ ظاهری هیچ خبری نیست.

ما خودِ نیستی در برابر عشق او هستیم و همچون غباری ناچیز در راهِ عشقش نشسته‌ایم. ما سراسر عشقِ خالصیم و جز این، هیچ چیزِ دیگری در وجود ما یافت نمی‌شود.

هنگامی که وجودِ خود را کنار می‌گذاریم، یکپارچه تبدیل به عشق می‌شویم؛ درست همان‌طور که سنگِ سرمه وقتی کاملاً کوبیده و پودر می‌شود، دیگر جز خاصیتِ اصلی‌اش (که دیدن و بینایی است) چیزی باقی نمی‌ماند.

هر جسمی که به صورت عرضی و ناپایدار پدیدار شده، هدفش رسیدن به جان و حقیقتِ دل بوده است. پس خود را ذوب کن و از میان ببر، چرا که هیچ بیماری‌ای برای روح انسان، بدتر از افسردگی و سردیِ معنوی نیست.

بر اثرِ آن گداختنِ وجود و به خاطرِ نوازش‌های عشق، جگر و درونِ من به خون تبدیل شد و دیگر اثری از آن جگرِ پیشین باقی نمانده است.

دلم صدپاره شد و آوارگی پیشه کرد؛ امروز اگر به دنبالِ من بگردی، دیگر هیچ نشانه‌ای از آن «منِ» پیشین در وجودم پیدا نخواهی کرد.

به ماه نگاه کن که چگونه هر روز در برابر خورشید گداخته و لاغر می‌شود، تا حدی که در زمانِ محاق، می‌گویی اصلاً ماهی در آسمان وجود ندارد.

آن لاغریِ ماه به دلیل نزدیکی به خورشید است. وقتی از خورشید دور است، ماه درشت و کامل به نظر می‌رسد، اما آن کمال و زیباییِ خاصِ ایثارگرانه را ندارد.

ای پادشاهِ عشق، برای جان‌های عاشق، زهره را به عنوان نوازنده بفرست؛ چرا که این نای و دفِ زمینی و خیس، شایسته‌ی مجلسِ سماعِ جان‌های عارفان نیست.

نه، اصلاً زهره چیست؟ وقتی حتی خورشید هم در برابر این شورِ عظیم ناتوان مانده است، هیچ چنگ و سازِ زمینی نمی‌تواند این حرارت و شعله‌ی عشق را در خود جای دهد.