دیوان شمس - غزلیات

هنگامی که با زخمه‌ و ضرب‌آهنگِ امید، بر تارِ جان می‌نوازی، روحِ سست و تنبل را به جنبش درآورده و به مسیرِ کار و تلاشِ معنوی می‌کشانی.

ای عشق! وقتی با لطف و دلربایی به درونِ جان وارد می‌شوی، دامنِ هستیِ ما را می‌گیری و بی‌درنگ ما را به سوی یاری که معشوقِ اصلی است، راهبری می‌کنی.

تو جانِ عاشق را از گزند و آسیب در امان می‌داری و کوریِِ باطنِ راهزنان را آشکار می‌سازی؛ و دزدانی که نقدینهِ دل (ایمان) را می‌ربایند، به دارِ مجازات می‌آویزی.

عاشقانِ جان‌باخته را با حضور خود شاد و مفرح می‌کنی، اما کسانی که گرفتارِ سودای زر و ثروت‌اند و صفراوی‌مزاج‌اند را به سختی و خواری دچار می‌سازی.

تو برای عاشقِ مهجور و رنج‌کشیده، گلزاری از معانی می‌گشایی و در مقابل، کسی را که با وجودِ زیباییِ ظاهری، خوی و خصلتی خارگونه دارد، در میانِ خارها و سختی‌ها گرفتار می‌کنی.

تو موسی‌وارانِ خاکی‌نهاد و متواضع را از دریای بلا به سلامت می‌گذرانی، اما فرعون‌صفتانِ متکبر را در عار و ننگِ خود گرفتار می‌کنی.

موسی عصا را برمی‌گیرد تا یاورِ او باشد، اما تو (ای عشق) آن عصا را به مار تبدیل می‌کنی و آن را به شکلی خوف‌انگیز در برابرِ او قرار می‌دهی.

وقتی موسی عصا را می‌گیرد، دوباره همان عصایِ آرام‌بخشِ خود را می‌یابد؛ تو این نعلِ وارونه (امرِ متناقض) را چنان مدیریت می‌کنی که سرانجام به صلاح و آرامش ختم شود.

کسی که در آتشِ هجران یا گناه می‌افتد، تو راهِ آبی را به او نشان می‌دهی؛ و کسی که غرق در آبِ دنیاست، او را به آتشِ اشتیاق می‌کشانی.

ای دل، چه زیباست که از پسِ پردهِ خودنمایی بیرون آمده‌ای، سرمست و باده‌نوش شده‌ای و دستارِ غرور را از سر برداشته و با سری برهنه (بی‌قیدی و تسلیم) گام برمی‌داری.

ما را به غیر از خودت مسپار تا دیگران ما را به سوی خود بکشانند؛ خودت ما را جذب کن، چرا که تو با شکوه و بزرگیِ شاهانه ما را هدایت می‌کنی.

تا وقتی که عاشق در قیدِ حیاتِ دنیوی و خودخواهی است، کوهی از مشکلات را سدِ راهش می‌کنی؛ اما وقتی در غمِ عشقِ تو جان داد، او را به غارِ خلوتِ انس می‌کشانی.

خاموش باش و این شرابِ روحانی را در سکوت بنوش، چرا که با خاموش‌گزیدن و ترکِ هیاهو، اسرارِ الهی را جذب می‌کنی.