دیوان شمس - غزلیات

تو برای من همه چیزی؛ هم هدایت‌گر و روشنی‌بخشی، هم خودِ محبوب و زیبا هستی، و هم مستیِ جان‌بخش. تو حتی در روزهای سخت و سردِ ناامیدی، بهارِ حیات و تازگی را به جانم می‌آوری.

هر سوی که بنگری، در برابر عظمت عشق تو، جان‌ها سوخته و خاکستر شده‌اند. شدتِ این عشق چنان است که خورشید و هزاران پدیده درخشان دیگر، در برابر شعله‌اش چیزی به شمار نمی‌آیند.

وقتی آتشِ عشقِ تو به درونِ جان (که همچون نی، توخالی است) می‌افتد، شیرینیِ حقیقیِ هستی آشکار می‌شود؛ چرا که این هوس و خواهشِ درونی، با سوختنِ «من»، جای خود را به شهدِ وصال می‌دهد.

تو با شمشیرِ عشق، بسیاری از مدعیانِ «منیت» را از پای درآوردی. در این میدانِ عشق، چنان هیبت و شکوهی هست که هیچ‌کس را یارایِ اعتراض یا شکوه کردن نیست.

عاشقانِ حقیقی برای در امان ماندن از نگاهِ آلوده و حسادت‌آمیزِ دیگران (چشم بد)، خانه‌یِ دلِ خود را در لایه‌های پنهانی و درونیِ وجود بنا کرده‌اند؛ جایی که از دیدِ نامحرمان پنهان است.

هیچ شکنجه‌ای سخت‌تر از گیر افتادن در قفسِ دانش‌های رسمی و ظاهری نیست. وای بر کسی که در بندِ قضاوت‌های دوگانه (خوب و بد) اسیر مانده و از حقیقتِ یکتایی دور افتاده است.

زنانِ مصر که در داستانِ یوسف، چنان غرقِ زیبایی و حیرت شدند که دستِ خود را بریدند اما درد را حس نکردند، نمونه‌ای از عاشقان‌اند که در بی‌خودی، رنجِ جسم را فراموش می‌کنند و ناله‌ای بر نمی‌آورند.

در حالتِ «بی‌خودی» و رهایی از قیدِ زمان و مکان، چنان سرعتی در سلوک حاصل می‌شود که می‌توان ره صد ساله را یک‌شبه پیمود؛ همان‌گونه که پیامبر در شبِ معراج، از تمامِ مرزهای هستی گذشت.

با شرابِ حقیقت و بی‌خودی، این کالبدِ خاکی و استخوانی را درهم بشکن و از قیودِ جسمانی رها شو، تا روحِ بلندپروازِ تو آزاد گردد.

ای شمسِ تبریزی، مرا از این وجودِ محدود و خودخواه پاک کن (محو کن)؛ چرا که تو همچون خورشیدِ حقیقت، منبعِ نوری و ما تنها سایه‌ای هستیم که در برابرِ تو معنا می‌یابیم.