دیوان شمس - غزلیات

تو ای کسی که مانند چشمه‌ی حیات‌بخش و بهارِ خرم و سرسبز هستی، چگونه ممکن است کسی مانند منِ ناچیز بتواند تو را آن‌چنان‌که شایسته‌ی توست، توصیف کند؟

من در برابر عظمت تو مانند شبِ تاریکم و تو همچون ماهِ کامل می‌درخشی؛ پس از تاریکیِ شبِ من دوری مکن. در حقیقت، ماه در برابر تو کوچک است، چرا که تو همچون خورشیدی هستی که صدها ستاره پیرامونش می‌گردند.

حتی ماهِ درخشان در بالاترین نقطه‌ی آسمان، نگهبانِ درگاهِ توست. تو در جایگاهِ والایِ حقیقت، همچون پادشاهی در سرزمین و پایتختِ خویش مستقر هستی.

ماه تنها وسیله‌ای برای اندازه‌گیری عمر است که گاه کامل است و گاه ناقص؛ اما تو فراتر از هرگونه اندازه‌گیری و مقیاسی هستی و در بندِ زمان و عمرِ این دنیای خاکی نیستی.

هر کس که در دوره‌ی حضور و پادشاهیِ تو، از ستم و ناملایماتِ روزگار شکوه کند، سزاوار است که او را تنبیه کنی و دهانش را ببندی، چرا که در حضور تو شکایت معنا ندارد.

این جهانِ هستی همانندِ یک پیکر است و تو در آن همچون روح و جان هستی. تن بدون جان ارزشی ندارد و این جهان نیز تنها به واسطه‌ی تو که روحِ هر جانی هستی، معنا و وجود پیدا می‌کند.

فرشتگان به سرعت بر پیکرِ آدم سجده کردند؛ زیرا در آن کالبدِ باشکوه، بازتاب و جلوه‌ای از روحِ تو را مشاهده کردند.

شیطان تنها ظاهرِ گلین و خاکیِ انسان را دید و از سجده کردن بر او سر باز زد؛ اما به دلیلِ این کوته‌بینی، طرد شد و به او فرمان دادند که از درگاهِ حق دور شو که تو از جوهرِ کبر و اهرمنی هستی.