دیوان شمس - غزلیات

محبوبِ من که پادشاهِ عشق و حقیقت است، هرگز فریبِ نیرنگ‌های ناچیز را نمی‌خورد و کسی را که دغل‌باز و حیله‌گر باشد، به دوستیِ خویش برنمی‌گزیند.

میانِ من و آن محبوب یگانه چنان وحدتی برقرار است که حتی باریک‌تر از یک موی هم فاصله و جدایی وجود ندارد. در این گلستانِ پاکِ عشق، هیچ پلیدی و دشمنی (که به مار تشبیه شده) مجالِ زیستن ندارد.

اگرچه ممکن است وسوسه‌های بیگانگان همچون تار عنکبوتی بر گردِ ما تنیده شود، اما این پرده تنها باعث پنهان شدنِ ما از چشمِ نامحرمان می‌شود، درست مانندِ ماجرای پیامبر و صدیق (ابوبکر) در غار که عنکبوت مانعِ دسترسی دشمنان شد.

زیباییِ چهره محبوبِ من چنان خیره‌کننده است که گلِ صدبرگ از شدتِ حسادت جامه بر تن می‌درد. وقتی گلِ لطیف چنین مغلوبِ زیباییِ اوست، خار که نماد زشتی و دشمنی است، چه جایگاهی در برابرِ او دارد؟

من سخنانی اسرارآمیز و پیچیده می‌گویم که سر و تهِ آن را درک نمی‌کنی، اما تو برای دلخوشیِ من، همچون فردی ناشنوا که از رویِ ادب سر تکان می‌دهد، تو نیز با سر به تاییدِ من اشاره کن.

پزشکانِ بسیاری هستند که دیوانگان را مداوا می‌کنند و به عقل و هشیاری می‌آورند، اما طبیبِ عشقِ من، مرا چنان به جنونِ عشق می‌کشاند که تا ابد در هر دو جهان، اجازه نمی‌دهد که به هشیاریِ عقلانیِ رایج بازگردم.

ما همچون نگهبانانِ چهره درخشانِ او هستیم و تنها پاداش و مواجبی که برای این پاسداری می‌خواهیم، دیدارِ رخسارِ اوست و هیچ تمنایِ دنیویِ دیگری نداریم.

ما همچون خورشیدپرستان هستیم که برای تماشای نور از بام بالا می‌رویم؛ ما نیز در جستجویِ معشوق به بلندی‌هایِ روح صعود می‌کنیم تا هیچ مانع و دیواری، دیدنِ خورشیدِ وجودِ او را از ما دریغ نکند.

اگر می‌پرسی که این خورشید کیست، بدان که او شمسِ حقِ تبریزی است؛ شخصیتی که توصیفِ بزرگی و مقامِ او در هیچ کتاب و نوشته‌ای نمی‌گنجد.