دیوان شمس - غزلیات

به خدا سوگند که تا تو (ای محبوب) اراده نکنی، هیچ‌کس نمی‌تواند حرکتی از خود نشان دهد؛ چرا که همه‌ی آدمیان همچون پیاله‌هایی هستند که از خُمِ وجود و فیضِ تو لبریز می‌شوند.

ای مدعیِ عقل، وقتی محبوبِ حقیقی به میدانِ وجود پا می‌گذارد، تو همچون خاک در برابرش تواضع کن؛ راهِ اسبِ محبوب را مسدود نکن، چرا که تو در حقیقتِ هستی، «سَر» و صاحب‌اختیار نیستی، بلکه تنها دنباله‌ای ناچیز هستی.

تو زمانی گمان می‌کنی که «سَر» و پیشوا هستی که هنوز به دُمِ خویش (هوس‌ها و منیّت‌ها) چسبیده‌ای؛ اما بدان که وقتی آرزوی حقیقیِ رسیدن به مقامِ «سَر» (وصلت الهی) را داشتی، در واقع باید به این حقیقت واقف شوی که در مقامِ تسلیم و دنباله‌روی هستی.

از این جهان و تعلقاتِ آن و از تکیه‌گاه‌های سستِ دنیوی (طاق) و بندهای فکری و ابزارهایِ پوچ (طرنب) دوری کن؛ وقتی خودت را از این قیدها رها کردی، دیگر برای چه به این بندهای توخالی وابسته‌ای؟

به آن خدایی بنگر که سرچشمه‌ی هدایت است و صدها نوع باور به بندگان می‌بخشد؛ پس چرا بر سر این بحث‌های بیهوده که فلانی سنی است یا دیگری رافضی (شیعه)، خود را اسیر می‌کنی؟

تمامِ گفتار و هستیِ خود را به میدانِ شهود و بینش بفرست؛ چرا که یک لحظه تماشای جمالِ دوست، از تمامِ این ناله‌ها و گلایه‌های بی‌پایانِ تو ارزشمندتر است.