دیوان شمس - غزلیات

چشمت را به دنبال هر چیز بی‌ارزش و حقیری ندوز، چرا که تو برگزیده و متعلق به عالم بالایی. خودت را به بهایی اندک به دنیا نفروش، زیرا ارزش وجودی تو بسیار والاست.

همانند موسی که دریا را شکافت، تو نیز توانایی شکافتن دریای مشکلات را داری؛ نقاب از چهره ماه بردار و حقیقت را آشکار کن، چرا که تو از تبار نورِ پیامبر اسلام هستی.

سبوی عقل‌های محدود را بشکن که تو زیبایی یوسف‌وار داری؛ همانند مسیح، به جان‌های مرده، روحِ تازه ببخش که تو نیز از عالمِ بالا و ملکوت آمده‌ای.

تنها به میدان نبرد با نفس برو، که تو در شجاعت و دلیری مانند اسفندیارِ زمان خود هستی؛ قفل‌های بسته و دیوارهای خیبرِ وجودت را از جا برکن، که تو از پیروان و مظهرِ شجاعتِ علی مرتضی هستی.

حلقه پادشاهی را از دیوِ نفس پس بگیر که تو به لحاظِ باطن، سلیمانِ وقت هستی؛ سپاهِ تاریکِ افکارِ پراکنده را در هم بشکن که تو همچون خورشیدِ حقیقت، راهنما و روشن‌گر هستی.

همانند ابراهیم خلیل، با آرامش خاطر به میان آتشِ بلا برو که تو پاک و خالصی؛ مانند خضر از آبِ جاودانگی بنوش که تو ذاتِ ابدی و ماندگار هستی.

از افرادِ بی‌اصالت و سست‌بنیاد دوری کن و فریبِ دیوانِ نفس را مخور؛ چرا که تو از تبارِ بزرگان و اصالتِ الهی هستی و جایگاهِ تو بسیار بلند است.

تو صاحبِ روحی هستی که هرگز نابود نمی‌شود و در باطنِ خود زیبایی‌های خیره‌کننده‌ای داری؛ تو جلوه‌ای از جلالِ الهی و پرتوی از نورِ خدایی هستی.

تو هنوز حقیقتِ وجودِ خود را نشناخته‌ای و از زیباییِ خود بی‌خبری؛ در سحرگاهِ معرفت، همچون خورشید از اعماقِ وجودِ خود طلوع کن.

افسوس که تو چنین پنهان مانده‌ای، درست مانند ماهی که زیر ابرهای تیره پنهان است؛ ابرِ تن و جسم را کنار بزن، که تو همان ماهِ زیبا و درخشان هستی.

مانند تو لعلِ گران‌بهایی در کانی وجود ندارد و دنیا همانندِ تو جانِ جهان را ندارد؛ چرا که این جهانِ مادی رو به زوال و کاهش است، اما تو افزاینده‌ی جان و حقیقت هستی.

تو مانند شمشیرِ ذوالفقار هستی و بدنِ تو تنها غلافی چوبی است؛ اگر این غلاف بشکند و آسیب ببیند، تو چرا باید غمگین باشی؟ تو که حقیقتِ شمشیر هستی.

تو همانند بازی هستی که پاهایش بسته شده و تنِ تو مانند کنده‌ای بر پایت سنگینی می‌کند؛ تو خودت باید با اراده‌ات گره‌های این بند را بگشایی.

چقدر زیباست لحظه‌ای که طلای خالص به درون آتش می‌رود؛ در دلِ همان آتش است که طلا هنر و گوهرِ درخشانِ خود را آشکار می‌کند.

ای برادر، از شعله‌های آتش و بلا فرار مکن؛ چه می‌شود اگر برای آزمودنِ گوهرِ وجودت، به درونِ این آتش وارد شوی؟

به خدا سوگند که این آتش تو را نمی‌سوزاند و چهره‌ات را همچون طلای ناب درخشان‌تر می‌کند؛ چرا که تو از تبارِ ابراهیم خلیل هستی و با آتشِ عشق، آشنای قدیمی هستی.

از خاکِ تعلقات سر برآور که تو درختی بلندمرتبه هستی؛ به سوی قافِ قربتِ الهی پرواز کن، که تو شریف‌ترین پرنده‌ی همایِ سعادت هستی.

از غلافِ جسم خارج شو که تو شمشیرِ تیز و آبداری هستی؛ از کمین‌گاهِ معدنِ تن بیرون بیا، که تو سکه‌ای بسیار ارزشمند و رایج در بازارِ حقیقت هستی.

همچون شکر، شیرینی و شادی نثار کن که تو خود قندِ لذیذ هستی؛ نایِ دولت و خوشبختی را بنواز که تو دارای نوایی بسیار دل‌انگیز و خوش هستی.