دیوان شمس - غزلیات

ای نگهبانِ جان که مسئولِ محافظت از جایگاهِ الهیِ وجودِ خویش هستی، چگونه پاسبانی می‌کنی که «نفسِ اماره» همچون دزدِ شبانه، تمام سرمایه‌های معنوی و وجودی تو را به تاراج می‌برد؟

بر خود نهیب بزن و با هشیاری، غفلت را از خود دور کن. چرا که خواب‌آلودگی و بی‌خبریِ تو، باعث شده است که تمامِ دارایی‌های معنوی‌ات به هدر رود و دچارِ زیان شوی.

در این دنیای تاریک که برای دزدانِ باور و ایمان، شب‌هنگام فرصتِ جولان است، تو که پاسبانِ جان هستی چرا با نورِ آگاهی، چراغِ این سارقان را خاموش نمی‌کنی؟

سستی و تنبلی را کنار بگذار و همچون ستارگان که در شب سفر می‌کنند، تو نیز در مسیرِ تعالی حرکت کن. تو که سوارِ مرکبِ آسمانی و صاحبِ همتِ والایی هستی، چرا از زمینیان و تعلقاتِ مادی می‌ترسی؟

بانگِ سگ‌های شکاریِ دنیا یا غوغای فرومایگان، مانعِ حرکتِ کاروانِ سالکانِ حق نمی‌شود. مگر یک سگ یا گاوِ طویله (نمادِ امیالِ حقیر) می‌تواند در برابرِ شیری (نمادِ روحِ بلندپرواز) ایستادگی کند؟

خشم و شهوت که همچون سگ و گاوی در وجودِ تو هستند، در برابرِ قدرتِ ایمان و حقیقتِ وجودیِ تو که همچون شیر است، چه حرفی برای گفتن دارند؟ روحِ الهیِ تو حقیقتِ پوشیده را آشکار و آن را از میان برمی‌دارد.

تو تصور می‌کنی که تنها دو قطره آبِ ناچیزی، اما در حقیقت تو کشتیِ نوح هستی که در میانِ امواجِ خروشانِ حوادث و طوفان‌های دنیا، با قدرت پیش می‌روی و راهِ خود را باز می‌کنی.

وقتی خداوند پناهگاه و تکیه‌گاهِ تو باشد، دیگر از هیچ خطری در مسیرِ زندگی نهراس. تو آن‌قدر بلندمرتبه خواهی شد که کلاهِ عزتت به آسمان می‌رسد و بر همگان سروری می‌کنی.

چه راهِ زیبایی است که همراهِ آن خداوند باشد. با همراهیِ حضرتِ حق، مسیرِ دشوارِ زندگی برایت همچون عبور از بهشتِ جاودانی آسان و گوارا می‌گردد.

از خود مپرس که چه هدیه‌ای برایِ معشوق (خدا) ببرم. وجودِ تو و چشمانت که همچون خورشید و ماه می‌درخشد، خود بهترین ارمغان و هدیه برایِ پیشگاهِ حضرتِ دوست است.

اگر تو در مسیرِ حق گام برداری یا برداری، سعادت و کامیابی خود به سوی تو می‌دود. چرا که وقتی همسویِ اراده‌ی خدا باشی، همه چیز در کمالِ آرامش و مهربانی برایت مهیا می‌شود.

وقتی که دولت و کامیابیِ دنیوی، غلامِ حلقه به‌گوشِ تو باشد، خود به خود به تو خدمت می‌کند و هیچ راهِ گریزی از خدمت به تو ندارد؛ حتی اگر بخواهی او را از در برانی، او باز هم به سوی تو باز می‌گردد.

تو با خیالِ آسوده بخواب، زیرا که بخت و اقبالِ تو برایِ رسیدن به تو هرگز نمی‌خوابد. کافی است سنگی در دست بگیری که به اراده‌ی حق، آن سنگ به عقیق و گوهری گران‌بها تبدیل می‌شود.

به آسمانِ معنویت صعود کن، همان‌طور که عیسی به فلک رفت. همچون موسی طالبِ دیدارِ حق باش، زیرا خداوند به تو آن ندای «لن‌ترانی» (تو نمی‌توانی مرا ببینی) را نخواهد گفت و درِ دیدار به رویت باز است.

ای دل خاموش باش، زیرا اگر بخواهی سرِ خمِ این معانی را برداری، جوششِ این حقایقِ عمیق و جوشان، ظرفِ وجودت (خُم) را شکافته و سیلِ معانی تو را فرا می‌گیرد.

این غزل را بارها و بارها با تأمل بخوان، اگر می‌خواهی که به سیر و سلوک در ورای حقایق دست یابی و راهِ حقیقت را به درستی بشناسی.