دیوان شمس - غزلیات

ای شکوهِ بلندمرتبه و ای مجلسِ والامقام، از کدام عالم می‌آیی؟ گاهی این جانِ ما در تنگیِ غم و قفسِ تن اسیر است و دمی دیگر، گویی بر بامِ بلندِ وصال و شادی پرواز می‌کند.

ای جانِ من و ای همه جهانِ من، تو مددکارِ آن نوری هستی که در نهانِ من است؛ تو ستونِ نگهدارنده آسمان و زمینی و همه مردم، چه خواص و چه عوام، مشتاقِ دیدار تو هستند.

شگفتا از این محفلِ دوستانِ هم‌راز و این مجلسِ جان‌بخش! حیرت‌انگیز است که مردمان از هر نژاد و دیاری، از ارمنی و رومی تا شامی، همه گردِ هم آمده‌اند.

شگفتا! آن چه نوری است که از چهره تو می‌تابد و مانندِ خورشیدی پشتِ ابر، نقاب بر رخ دارد؟ چنان پرتوافشان است که خورشید و ماه در برابرش، همچون بندگان، از سرِ عشق غلامی می‌کنند.

زمانی که چشمِ عاشق به گلستانِ جمالِ تو می‌رسد، دیگر چرا باید به سوی باغ‌های دنیوی برود؟ مگر این کار از سرِ ناآگاهی و خامی و نادانی باشد.

ای سرور من، تو از کدام دیاری؟ زیباییِ تو چنان اثرگذار است که خدای متعال، حافظِ این شادمانی و شکوه در وجود توست.

آن ماهِ بلندمرتبه به سوی ما حرکت کرد و محبتِ او بر ما واجب شد؛ عشق در وجودمان درخشید و این عشقِ حقیقی، خوابِ غفلت را از چشمانم ربود.

او درختی است که میوه‌اش گوارا و بهشتی است؛ درختِ جاودانگی فدای او باد. دل به آنچه می‌خواست رسید، پس ای بندگانِ باکرامت، از این میوه تناول کنید.

آن ظرفِ سربسته و رازِ پنهانی را که مهر و موم کرده‌ای، از سرِ بخشش باز کن؛ چرا که تو خردِ هر دو جهان را به تمامی در اختیار داری و آن را می‌ربایی.

شنیدیم که تو دیگی از برای خلایق بار گذاشتی و خوراکی پختی که تمامِ غذاها از چاشنی و طعمِ آن الهام گرفته‌اند.

هرچه از عالمِ عدم و نیستی به سوی هستی می‌آید، وقتی با نظرِ تو پاک و زلال دیده می‌شود، همچون دانه‌ای در دامِ تو می‌افتد و شکارِ لطفِ تو می‌شود.

به خاطرِ چهره یوسف‌مانند و زیبایِ تو، زندان هم برای عاشق همچون گلستان است. وقتی زندان برای تو چنین دلپذیر است، تو چرا در اندوه و پریشانی نشسته‌ای؟

خاموش باش و دیگر از او پرس‌وجو مکن، زیرا کسی از قرصِ ماهِ کامل نمی‌پرسد که نامت چیست، کیستی و در چه مقامی هستی؟ (چرا که عظمتش آشکار است).